მრავალდღიანი ტურები საქართველოში

რატომ ღამისთევა და არა ერთი დღე

სვანეთამდე თბილისიდან 460 კილომეტრია, თუშეთამდე - 200, მაგრამ ბოლო 70 კილომეტრი გრუნტის გზაა და 4-5 საათს იკავებს. ასეთ მანძილზე ერთდღიანი გასვლა ფიზიკურად შეუძლებელია: დღე მთლიანად გზაში გაივლიდა.

ღამისთევა სხვა რამესაც ცვლის - დილის და საღამოს განათებას ნახავთ, როცა მთები ყველაზე მკაფიოდ ჩანს, და ადგილობრივ ოჯახთან ერთად ივახშმებთ. სწორედ ეს ნაწილი რჩება ყველაზე ხშირად მოგონებაში, და არა თავად ობიექტები.

განთავსება და გზის პირობები

მაღალმთიან სოფლებში სასტუმროების ნაცვლად ოჯახური გესთჰაუსებია. ისინი მარტივია, მაგრამ სუფთა, ცხელი წყლითა და სახლის საჭმლით. ქალაქებში - ქუთაისში, თელავში, ბათუმში - სტანდარტულ სასტუმროებს ვჯავშნით. ყველა ვარიანტს წინასწარ შეგითანხმებთ.

თუშეთისა და ზოგიერთი სვანური მარშრუტისთვის ჯიპია სავალდებულო - ეს ფასში შედის. აბანოს უღელტეხილი ჩვეულებრივ ივნისის დასაწყისიდან ოქტომბრის შუამდეა ღია. ზუსტ ფანჯარას ყოველ წელს ამინდი განსაზღვრავს და დაჯავშნამდე გადავამოწმებთ.

სვანეთი: როგორ ნაწილდება სამი ან ოთხი დღე

სვანეთის მარშრუტის მთელი ლოგიკა მანძილზეა აგებული. მესტიამდე 460 კილომეტრია და ეს პირველი დღე მთლიანად გზაა. ბოლო დღეც ასეთია. ანუ სამდღიანში ნახვისთვის მხოლოდ ერთი დღე რჩება, ოთხდღიანში - ორი.

ამიტომ სამდღიანში მესტია და უშგული ერთ დღეში ერთიანდება და 12-13 საათი გამოდის. ოთხდღიანში ისინი ცალკე დღეებია: ერთი მესტიის კოშკებსა და მუზეუმებზე, მეორე უშგულზე. სხვაობა ტემპშია და არა ობიექტების რაოდენობაში.

არსებობს მესამე ვარიანტიც - თვითმფრინავით მესტიაში და უკან მანქანით. ეს პირველ დღეს ათავისუფლებს, მაგრამ რეისი ამინდზეა დამოკიდებული და გაუქმება იშვიათი არაა, ამიტომ სარეზერვო დღე მაინც გჭირდებათ.

თუშეთი: აბანოს უღელტეხილი და რატომ არის ეს ყველაზე რთული

თუშეთი საქართველოს ყველაზე იზოლირებული კუთხეა და მისი ერთადერთი გზა აბანოს უღელტეხილზე გადის - 2 850 მეტრზე. ფშაველიდან ომალომდე დაახლოებით 70 კილომეტრია და ხუთი-ექვსი საათი, რადგან მთელი მონაკვეთი გრუნტია, ვიწრო და უმეტესად უპარაპეტო.

გზა წელიწადში მხოლოდ ივნისიდან ოქტომბრის დასაწყისამდეა ღია. დანარჩენ დროს თუშეთი მოწყვეტილია და იქ ზამთრობით მხოლოდ რამდენიმე ათეული ადამიანი რჩება. სწორედ ამიტომ ვჯავშნით თუშეთს მკაცრად სეზონზე.

ომალო დაახლოებით 1 900 მეტრზეა, მასზე ზემოთ კი კესელოს ციხე დგას - XIII საუკუნის კოშკების ჯგუფი. დართლო ომალოდან კიდევ ერთი საათია და სწორედ იქ არის თუშური კოშკების ყველაზე მჭიდრო ჯგუფი. ორივესთვის ერთი დღე ცოტაა.

რაჭა: ყველაზე ნაკლებად ნანახი მთა

რაჭა იმ მხარეებს შორისაა, სადაც ტურისტი ყველაზე ნაკლებად დადის, და ეს მისი მთავარი უპირატესობაა. ორ-სამ დღეში მთელ მხარეს შემოივლით და ავტობუსს ვერსად შეხვდებით.

ნიკორწმინდის ტაძარი 1010-1014 წლებშია აშენებული და ქვის რელიეფებით არის ცნობილი - ფასადზე გამოსახულებები იმდენად დეტალურია, რომ ცალკე საათს ითხოვს. შაორისა და შკმერის ტბები ზემოთ, პლატოზეა.

შოვი დაახლოებით 1 500 მეტრზეა და საბჭოთა პერიოდის კურორტია, რომელიც ნაწილობრივ აღდგა. აქედან მთის ბილიკები იწყება, თუმცა ლაშქრობა ცალკე დღეს მოითხოვს და მას სტანდარტულ ორდღიან მარშრუტში არ ვდებთ.

დასავლეთ საქართველო: ქუთაისი როგორც ბაზა

ქუთაისი ერთადერთი ადგილია, საიდანაც ორ დღეში ოთხი სხვადასხვა ტიპის ობიექტს მიწვდებით: ტაძარს, გამოქვაბულს, კანიონს და მუზეუმს. თბილისიდან 230 კილომეტრია და ავტობანი, ანუ სამი საათი.

გელათი UNESCO-ს სიაშია და 1106 წელს დავით აღმაშენებელმა დააარსა. ბაგრატის ტაძარი ქალაქშივე დგას, მაგრამ 2017 წელს სიიდან ამოიღეს - რეკონსტრუქციის მასშტაბის გამო. ეს ორი ობიექტი ერთ დღეში ერთად კარგად მუშაობს და კონტრასტსაც აჩვენებს.

მეორე დღე ბუნებაზეა: პრომეთეს გამოქვაბული, სათაფლიის დინოზავრების ნაკვალევი, მარტვილისა და ოკაცეს კანიონები. ოთხივეს ერთ დღეში არ ვთავაზობთ - ორი ან სამი გამოდის ნორმალური ტემპით, დანარჩენი მესამე დღეს რჩება.

კახეთი ღამისთევით: რას ცვლის მეორე დღე

კახეთი ერთ დღეშიც გამოდის, მაგრამ მეორე დღე მას სხვა ტურად აქცევს. პირველ დღეს სიღნაღი, ბოდბე და ერთი მარანი. მეორეზე - თელავი, ალავერდი და ის მარნები, რომლებიც ერთდღიანში ვერ ეტევა.

ალავერდის ტაძარი XI საუკუნისაა და დაახლოებით 50 მეტრი სიმაღლისაა - საუკუნეების განმავლობაში ის საქართველოში ყველაზე მაღალი შენობა იყო. ნეკრესი კი უფრო ძველია და ხედი იქიდან ალაზნის ველზე იშლება.

მთავარი სხვაობა ღვინოშია. ერთდღიანში დეგუსტაცია ნახევარი საათია, რადგან უკან გზა გელით. ღამისთევით კი ვახშამი მარანში გრძელდება და სწორედ იქ იწყება ის საუბრები, რისთვისაც კახეთში ჩადიხართ.

დიდი წრე: თბილისიდან ბათუმამდე ხუთ-შვიდ დღეში

ეს ყველაზე სრული მარშრუტია: მცხეთა, უფლისციხე, ქუთაისი, კანიონები, ბათუმი და აჭარის მთები. ქვეყანას აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ კვეთთ და კლიმატის ცვლილებას თვალით ხედავთ - მშრალი ქართლიდან სუბტროპიკულ სანაპირომდე.

ხუთი დღე მინიმუმია და ის მუშაობს, თუ ყოველ ღამეს სხვა ქალაქში ხართ. შვიდი დღე კომფორტულია: მაშინ ქუთაისსა და ბათუმში ორ-ორ ღამეს რჩებით და ჩემოდანს ორჯერ და არა ხუთჯერ აწყობთ.

უკან დასაბრუნებლად სამი ვარიანტია: მანქანით ხუთი-ექვსი საათი, მატარებლით ხუთი, თვითმფრინავით ერთი. ჩვენ ჩვეულებრივ მატარებელს ვურჩევთ - ბოლო დღე ასე გზად არ იხარჯება.

განთავსების ტიპები და რას ნიშნავს თითოეული

ქალაქებში - ქუთაისი, თელავი, ბათუმი - სტანდარტული სასტუმროებია, ცხელი წყლით, გათბობითა და Wi-Fi-ით. აქ განთავსება პროგნოზირებადია და თქვენს კატეგორიას წინასწარ ვთანხმდებით.

მთაში სურათი იცვლება. მესტიაში არჩევანი ჯერ კიდევ არის, უშგულსა და თუშეთში კი მხოლოდ ოჯახური გესთჰაუსებია: სუფთა, მაგრამ მოკრძალებული, ხშირად საერთო სააბაზანოთი და არასტაბილური ინტერნეტით. ამას წინასწარ გაფრთხილებთ, რომ მოლოდინი რეალური იყოს.

საუზმე თითქმის ყველგან შედის და მთაში ეს სახლის კერძია. სასტუმროს კატეგორიას თქვენ ირჩევთ, მაგრამ იქ, სადაც არჩევანი არ არსებობს, ამას პირდაპირ გეუბნებით და არ გპირდებით იმას, რაც ადგილზე არ არის.

დღის ტემპი და ბარგის რიტმი

მრავალდღიანში ყველაზე ხშირი შეცდომა დღეში ობიექტების რაოდენობის გადაჭარბებაა. ჩვენი წესი ასეთია: სამ ძირითად გაჩერებაზე მეტს ერთ დღეში არ ვდებთ, თუ გადაადგილება ორ საათზე მეტია. სხვა შემთხვევაში დღე სირბილად იქცევა.

ბარგის რიტმი ცალკე საკითხია. თუ ყოველ ღამეს სხვა ქალაქში ხართ, ჩემოდანს ყოველ დილას აწყობთ და ეს ხუთ დღეში იგრძნობა. ამიტომ, სადაც შესაძლებელია, ორ ღამეს ერთსა და იმავე ადგილას ვაკეთებთ.

მთაში ასვლისას კიდევ ერთი რჩევაა: დიდი ჩემოდანი თბილისის სასტუმროში დატოვეთ და ზემოთ პატარა ჩანთით ახვედით. სასტუმროების უმეტესობა ამას უფასოდ აკეთებს და უშგულის ან დართლოს გზაზე ეს თვალსაჩინოდ ამარტივებს ყველაფერს.

ამინდი მარშრუტის შუაში: რა ვქნათ

მთაში ამინდი მარშრუტის შუაში შეიძლება შეიცვალოს და ამას წინასწარ ვითვალისწინებთ. ყოველ მრავალდღიან გეგმაში ერთი მონაკვეთი სათადარიგოა - ჩვეულებრივ ის, რომელიც ხედზეა დამოკიდებული, როგორიცაა კორულდის ტბები ან ალპური მდელოები.

თუ გზა დაიხურა - ზვავი, მეწყერი, მდინარის ადიდება - მძღოლი და გიდი ადგილზე იღებენ გადაწყვეტილებას და არა დისპეტჩერი თბილისიდან. ეს პრინციპულია: ხეობაში მდგომარეობას ის ხედავს, ვინც იქაა.

თუ მთელი დღე ჩავარდა და ალტერნატივა არ არსებობს, ამ დღეს არ ვიანგარიშებთ და მარშრუტს ვამოკლებთ. თანხის ის ნაწილი, რომელიც ღამისთევასა და გიდზე მოდიოდა, გიბრუნდებათ - ეს წინასწარ წერია შეთავაზებაში.

რამდენი დღე გჭირდებათ სინამდვილეში

ყველაზე ხშირი შეკითხვა ასეთია: რამდენი დღე მჭირდება საქართველოსთვის. პასუხი იმაზეა დამოკიდებული, მთა გინდათ თუ არა. მთის გარეშე - კახეთი, ქართლი, ქუთაისი, ბათუმი - ხუთი დღე საკმარისია.

თუ ერთ მაღალმთიან მხარეს უმატებთ, ეს კიდევ სამი-ოთხი დღეა, რადგან მიღწევა თავად იღებს ორ დღეს. ორი მთიანი მხარე - მაგალითად სვანეთი და თუშეთი - ერთ ვიზიტში იშვიათად ღირს: ისინი ქვეყნის სხვადასხვა ბოლოშია.

ჩვენი პრაქტიკული რეკომენდაცია: პირველი ვიზიტისთვის ერთი მთიანი მხარე და დანარჩენი ბარში. მეორე ვიზიტისთვის მეორე მთა. ასე ორივეჯერ ნახავთ ნორმალური ტემპით და არცერთი არ გადაიქცევა გზაში ჯდომად.

ჯიპი, ადგილობრივი მძღოლი და რატომ არა ერთი მანქანა ბოლომდე

მრავალდღიან მარშრუტებზე ხშირად ორი სხვადასხვა მანქანა მუშაობს. მაგისტრალზე - კომფორტული სედანი ან მინივენი, რომელიც თბილისიდან გამოგყვებათ. მთაში კი ადგილობრივი ჯიპი, რომელსაც კონკრეტული ხეობის მძღოლი ატარებს.

ეს ეკონომიის გამო არ ხდება, არამედ იმიტომ, რომ უშგულის, აბანოს უღელტეხილის ან დართლოს გზა რეგულარულ გამოცდილებას მოითხოვს. ადგილობრივმა მძღოლმა იცის, სად არის წელს ჩამონგრეული მონაკვეთი და სად არის მდინარის გადასასვლელი გავლადი.

თქვენი გიდი ორივე ეტაპზე თან გახლავთ - ის არ იცვლება. ჩემოდნები გადასაფრქვევ წერტილში გადადის და ეს ჩვეულებრივ 15 წუთია. ყველაფერი ეს ფასში შედის და ადგილზე დამატებით არაფერს იხდით.

ღამისთევების თანმიმდევრობა: რატომ ასე და არა სხვაგვარად

მარშრუტს ისე ვაწყობთ, რომ ყველაზე გრძელი გადასვლა პირველ დღეს მოხვდეს, სანამ ჯერ კიდევ ენერგია გაქვთ. ბოლო დღე პირიქით, ყოველთვის უფრო მსუბუქია - მიფრენის ან გამგზავრების წინ დატვირთული დღე ცუდი იდეაა.

შუა დღეები ყველაზე შინაარსიანია და სწორედ იქ დევს მთავარი ობიექტები. ეს იმას ნიშნავს, რომ თუ ერთი დღე ამინდის გამო ჩავარდა, შუაში მისი გადატანის ადგილი რჩება - ხოლო კიდეებში არა.

თუ ჩამოფრენისა და გამგზავრების ზუსტი დრო წინასწარ გვეცოდინება, მარშრუტს ამას მივუსადაგებთ. ღამის რეისით ჩამოსულს პირველ დღეს მცხეთას ან ქუთაისს ვთავაზობთ და არა მთას.

კიდევ ერთი წესი: ორ მთიან ღამისთევას ზედიზედ მხოლოდ მაშინ ვდებთ, როცა მარშრუტი ამას აუცილებლად მოითხოვს. უშგულსა და თუშეთში კომფორტი შეზღუდულია და ორი ასეთი ღამე ზედიზედ ბევრისთვის დამღლელია. შუაში ერთი ღამე ქალაქში მთელ ტურს სხვანაირად აგრძნობინებს.