ერთდღიანი ტურები თბილისიდან

როგორ იგება ერთდღიანი მარშრუტი

ერთდღიან ტურში მთავარი შეზღუდვა გზაა. თბილისიდან 150-200 კილომეტრის რადიუსში კომფორტულად ეტევა 2-3 გაჩერება სადილითა და სეირნობით. უფრო შორს - ბორჯომამდე ან კანიონებამდე - გასვლა ადრე, 07:00-08:00 საათზე გიწევთ, სამაგიეროდ დღე სრულად ივსება.

მარშრუტს თქვენი ტემპის მიხედვით ვამოკლებთ ან ვაგრძელებთ. თუ ფოტოგრაფია გაინტერესებთ, გაჩერებებს ვახანგრძლივებთ და განათებაზე ვთვლით დროს. თუ ბავშვებთან ერთად ხართ, გადასასვლელებს ვამცირებთ და შესვენებებს ვახშირებთ.

რას ნიშნავს ერთდღიანი ტური პრაქტიკულად

დილით სასტუმროდან გამოგიყვანთ - ცალკე შეხვედრის ადგილზე მისვლა არ გიწევთ. ავტომობილი მხოლოდ თქვენია: ჯგუფში სხვა ტურისტები არ ემატებიან, ანუ გრაფიკს თქვენ განსაზღვრავთ და არა 40-ადგილიანი ავტობუსი.

გიდი მთელი დღე თან გახლავთ და ობიექტებზე კონტექსტს გიხსნით. მძღოლი ცალკეა, ამიტომ ღვინის დეგუსტაციაში მონაწილეობა ყველას შეუძლია. საღამოს იმავე მისამართზე დაგაბრუნებთ, საიდანაც წამოხვედით.

ყაზბეგის დღე: რატომ 10-12 საათი

სტეფანწმინდამდე 157 კილომეტრია და სამი საათი, მაგრამ დღე მხოლოდ ამით არ იზომება. გზაში ორი გაჩერებაა, რომელსაც გვერდს ვერ აუვლით: ანანურის ციხე-კომპლექსი ჟინვალის წყალსაცავზე და ჯვრის უღელტეხილი 2 379 მეტრზე, საიდანაც ხედი ყველაზე ფართოა.

სტეფანწმინდიდან გერგეტის სამებამდე ასვლა ცალკე მონაკვეთია. ტაძარი 2 170 მეტრზე დგას და მასთან ჯიპით ადიხართ - სერპანტინი მოკლეა, დაახლოებით 20 წუთი, მაგრამ ციცაბო და ჩვეულებრივი მანქანით არ გადის. ჯიპი ჩვენს ფასში შედის.

სწორედ ეს ორი ფაქტორი - გზის სამი საათი თითო მიმართულებით და ტაძრამდე ასვლა - აკეთებს დღეს 10-12 საათიანს. თუ ეს ბევრია, ალტერნატივა ყაზბეგში ღამისთევაა: მაშინ ტაძარს დილის შუქზე ხედავთ, როცა ხალხი ჯერ არ არის.

კახეთის დღე: მარნები, სიღნაღი და რას ასწრებთ

კახეთის დღე ყველაზე მოქნილია, რადგან ობიექტები ერთმანეთთან ახლოსაა. სტანდარტული ნაკრები ასეთია: სიღნაღი, ბოდბის მონასტერი, ერთი ან ორი მარანი და სადილი. ეს 9-11 საათში ეტევა, თბილისიდან 250 კილომეტრიანი წრით.

სიღნაღის თავდაცვითი კედელი 4,5 კილომეტრია და 23 კოშკი აქვს - XVIII საუკუნეში ერეკლე II-ის დროს აშენდა და ქვეყანაში ყველაზე გრძელი შემორჩენილი საქალაქო კედელია. ქალაქის ცენტრი პატარაა და ერთ-ორ საათში ფეხით გადის.

მარნების არჩევანი დღის ხასიათს ცვლის. დიდი, ტურისტული მარანი - წინანდლის მამული, სადაც ალექსანდრე ჭავჭავაძემ 1835 წელს საქართველოში პირველი ევროპული ტიპის ღვინის წარმოება დააარსა - ინფრასტრუქტურით და ბაღით. ოჯახური მარანი კი ქვევრით მუშაობს და წინასწარ შეთანხმებას მოითხოვს.

მცხეთის დღე: ყველაზე მოკლე მარშრუტი

მცხეთა თბილისიდან 20 კილომეტრშია და სწორედ ამიტომ არის ეს დღე ყველაზე მსუბუქი - სულ 180 კილომეტრი და 8-9 საათი. ის ჩვეულებრივ პირველ დღეს ვთავაზობთ, განსაკუთრებით მათ, ვინც ღამის რეისით ჩამოფრინდა და გრძელი გზისთვის მზად არაა.

სვეტიცხოველი 1010-1029 წლებში აშენდა და საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ისტორიული ტაძარია. ჯვრის მონასტერი მისგან ზემოთ, მთაზე დგას და 586-605 წლებით თარიღდება - ორივე UNESCO-ს სიაშია მცხეთის ისტორიული ძეგლების ნაწილად.

უფლისციხე კლდეში ნაკვეთი ქალაქია და სხვა ეპოქას ეკუთვნის: პირველი ათასწლეულის დასაწყისიდან იყო დასახლებული, ანუ ქრისტიანობამდე გაცილებით ადრე. ოდესღაც 700-მდე გამოქვაბული ჰქონდა, დღეს დაახლოებით 150 შემორჩა. იქ სიარული უსწორმასწორო კლდეზეა და ფეხსაცმელი შესაბამისი უნდა იყოს.

ბორჯომის დღე: მინერალური წყალი და რაბათი

ბორჯომამდე 160 კილომეტრია, მაგრამ დღე ჩვეულებრივ ახალციხემდე ვრცელდება და ჯამში 380 კილომეტრი გამოდის. ეს ერთდღიანებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე გრძელია, ამიტომ გასვლა 08:00-ზეა.

ბორჯომის ცენტრალური პარკი თავად არის ობიექტი: მინერალური წყლის წყარო, საიდანაც პირდაპირ სვამენ, საბაგირო და ხეობის ბილიკები. წყალი თბილია და გემო აქვს გოგირდისა - ეს ბევრისთვის მოულოდნელია, თუ მხოლოდ ბოთლის ბორჯომი გისინჯავთ.

რაბათის ციხე ახალციხეში XIII საუკუნიდან იღებს სათავეს, მაგრამ დღევანდელი სახე 2012 წლის რეკონსტრუქციის შედეგია. ეს ცალკე თემაა: ნაწილი სპეციალისტებისა კრიტიკულია აღდგენის მასშტაბის მიმართ, თუმცა კომპლექსი სინაგოგას, მეჩეთსა და ეკლესიას ერთ ტერიტორიაზე აჩვენებს.

დავით გარეჯი: უდაბნო, ფრესკები და საზღვარი

დავით გარეჯი VI საუკუნეში დააარსა დავით გარეჯელმა, ცამეტი ასურელი მამიდან ერთ-ერთმა. ეს ნახევრად უდაბნოა თბილისიდან 180 კილომეტრში და საქართველოს სხვა მხარეებს საერთოდ არ ჰგავს: ტყე არ არის, ფერები ყვითელ-ნაცრისფერია და ზაფხულში სიცხე 40 გრადუსს აღწევს.

ლავრა, ქვედა კომპლექსი, მთელი წელი ღიაა. უდაბნოს მონასტერი კი მთის თავზეა და X-XIII საუკუნეების ფრესკებით არის ცნობილი - იქამდე ასვლა ერთ საათს იღებს ბილიკით.

მნიშვნელოვანი დეტალი: უდაბნო საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვართან დგას და იქ წვდომა პერიოდულად იზღუდება. ამას თარიღამდე ვამოწმებთ და თუ დახურულია, წინასწარ გეუბნებით - ლავრა ყოველთვის რჩება.

კანიონების დღე: მარტვილი და ოკაცე

ეს ყველაზე გრძელი ერთდღიანია - 500 კილომეტრი და 11-12 საათი, რადგან დასავლეთ საქართველოში გადიხართ და უკან ბრუნდებით. ვისაც ორი დღე აქვს, ჩვეულებრივ ქუთაისში ღამისთევას ვურჩევთ, მაგრამ ერთ დღეშიც გამოდის.

მარტვილის კანიონში აბაშის მდინარეზე დაახლოებით 300 მეტრს ნავით მიდიხართ. წყალი ფირუზისფერია, კედლები ვიწრო და ჩრდილში, ამიტომ სიცხეშიც გრილა. მთელი მონაკვეთი 15-20 წუთია და მაშველი ჟილეტი სავალდებულოა.

ოკაცეს კანიონი სხვა ფორმატია: 780 მეტრიანი ლითონის ბილიკი, რომელიც ხეობის ფსკერს დაახლოებით 140 მეტრით მაღლა ჰკიდია. სიმაღლის შიშის მქონე სტუმრებს წინასწარ ვაფრთხილებთ - ბილიკი უსაფრთხოა, მაგრამ იატაკის ნაწილი გისოსიანია და ქვემოთ ჩანს.

სამუშაო საათები და რატომ აქვს მნიშვნელობა

სახელმწიფო მუზეუმების დიდი ნაწილი საქართველოში ორშაბათს დაკეტილია. ეს პირდაპირ მოქმედებს უფლისციხეზე, რაბათსა და ქალაქის მუზეუმებზე, ამიტომ ორშაბათს ჩვეულებრივ იმ მიმართულებებს ვთავაზობთ, სადაც ღია ობიექტი საჭირო არაა - ყაზბეგი ან კანიონები.

მოქმედი ეკლესიები და მონასტრები ყოველდღე ღიაა, მაგრამ მსახურების დროს დათვალიერება შეზღუდულია. კვირა დილით ბოდბე და სვეტიცხოველი განსაკუთრებით სავსეა - ამ დღეს იქ შუადღის შემდეგ ვდივართ.

მარნები კი საერთოდ სხვა ლოგიკით მუშაობს. ოჯახური მარანი წინასწარი შეთანხმების გარეშე სტუმარს ხშირად ვერ იღებს, რთველის სეზონზე კი - თითქმის არასდროს. ამიტომ კახეთის დღეს ორი-სამი დღით ადრე ვჯავშნით.

ერთდღიანის ლოგისტიკა: გასვლა, შესვენებები, დაბრუნება

გასვლის დრო მიმართულებაზეა მიბმული, არა ჩვენს განრიგზე. ახლო მიმართულებებზე 09:00-10:00 საკმარისია, ყაზბეგსა და ბორჯომზე 08:00, კანიონებზე 07:00. ამ ნახევარ საათს, რომელსაც დილით იგებთ, საღამოს ორ საათად გრძნობთ.

გზაში შესვენება ჩვეულებრივ ყოველ ორ საათშია - ტუალეტი, ყავა, ფოტო. ეს განრიგში ჩადებულია და ცალკე დროს არ ჭამს. თუ ბავშვები არიან, გაჩერებებს ვამრავლებთ და ამას წინასწარ ვითვალისწინებთ მარშრუტის გაანგარიშებისას.

დაბრუნება იმავე მისამართზეა, საიდანაც წამოხვედით. თუ სხვაგან გინდათ - რესტორანში, აეროპორტში, სხვა სასტუმროში - უბრალოდ გვითხარით. ეს დამატებით არაფერი ჯდება, თუ ქალაქის ფარგლებშია. აეროპორტში პირდაპირ დაბრუნებისას ბარგს დილითვე ვიღებთ, რომ სასტუმროში მეორედ აღარ შევიაროთ.

ვისთვის გამოდგება ერთდღიანი და ვისთვის არა

ერთდღიანი იდეალურია, თუ თბილისში ბაზირებული ხართ და ბარგის გადატანა არ გინდათ. ყოველ საღამოს იმავე ოთახში ბრუნდებით, ჩემოდანი ერთხელაც არ იხსნება და სასტუმროს ჯავშანიც ერთია მთელ ვიზიტზე.

ის ნაკლებად გამოდგება, თუ კონკრეტულ ადგილს ღრმად ეძებთ. სვანეთი, თუშეთი და ხევსურეთი ერთ დღეში ფიზიკურად არ გამოდის - ამ მიმართულებებზე პირდაპირ მრავალდღიანს გირჩევთ და ერთდღიან ვარიანტს არ გთავაზობთ.

ასევე გასათვალისწინებელია, რომ ერთდღიანში ობიექტს დღის შუაში ხედავთ, როცა შუქი ყველაზე მკაცრია და ხალხი ყველაზე ბევრი. ფოტოგრაფებისთვის ეს მთავარი არგუმენტია ღამისთევის სასარგებლოდ.

ტრანსპორტი: რომელ მიმართულებას რა მანქანა სჭირდება

მიმართულებების უმეტესობა სტანდარტული სედანით ან მინივენით გადის - მცხეთა, კახეთი, ბორჯომი, კანიონები. გზა ასფალტიანია და მანქანის ტიპი მხოლოდ კომფორტის საკითხია, არა გამავლობის.

ორი გამონაკლისია. გერგეტის სამებამდე ასვლა ჯიპს მოითხოვს - ეს სტეფანწმინდაში ადგილობრივი მძღოლების მომსახურებაა და ჩვენს ფასში შედის. დავით გარეჯის ბოლო მონაკვეთი გრუნტია და წვიმის შემდეგ ასევე ჯიპს საჭიროებს.

თუ ოთხზე მეტი ხართ, მინივენი ავტომატურად ერთვება და ამას წინასწარ ვითვალისწინებთ. ეს ერთადერთი შემთხვევაა, როცა ჯგუფის ზომა მარშრუტზე გავლენას ახდენს - გზა იგივე რჩება, უბრალოდ მანქანა იცვლება.

ერთდღიანები ზამთარში: რა იცვლება

ზამთარში ერთდღიანები არ ჩერდება, მაგრამ სია მოკლდება. მცხეთა, კახეთი და ბორჯომი მთელი წელი მუშაობს. კანიონები ტექნიკურად ღიაა, თუმცა მარტვილში ნავით სიარული წყლის დონეზეა დამოკიდებული და ზოგჯერ არ მუშაობს.

ყაზბეგი ზამთრის ყველაზე ლამაზი მიმართულებაა და ამავე დროს ყველაზე არაპროგნოზირებადი. ჯვრის უღელტეხილი ზვავსაშიშროებისას დროებით იკეტება - ეს ჩვეულებრივ რამდენიმე საათია, მაგრამ დღის დაგეგმვას ცვლის. ამინდს წინა დღეს ვამოწმებთ.

სამაგიეროდ ზამთარში ორი რამ გემატებათ: ობიექტები თითქმის ცარიელია და ღვინის მარნები უფრო თავისუფლად იღებენ სტუმარს, რადგან რთველი დასრულებულია და მეღვინე დროს გიბარებთ. სწორედ ზამთარში გამოდის ყველაზე გრძელი საუბრები მარანში, ხოლო სიღნაღის ქუჩებში თითქმის მარტო დადიხართ.

ორი მიმართულების გაერთიანება: როდის გამოდის და როდის არა

ხშირად გვეკითხებიან, შეიძლება თუ არა ერთ დღეში ყაზბეგიც და კახეთიც. პასუხი არის არა: ისინი თბილისიდან საპირისპირო მხარესაა და ჯამში 570 კილომეტრი გამოვა. ასეთ დღეში მხოლოდ მანქანაში იჯდებით.

სამაგიეროდ, არსებობს წყვილები, რომლებიც კარგად მუშაობს, რადგან ერთსა და იმავე გზაზე დევს: მცხეთა და უფლისციხე, სიღნაღი და ბოდბე, ბორჯომი და რაბათი, მარტვილი და ოკაცე. სწორედ ამიტომ არიან ისინი ერთ მარშრუტში თავიდანვე გაერთიანებული.

წესი მარტივია: თუ ორი ობიექტი ერთმანეთისგან 60 კილომეტრზე ახლოსაა და ერთი მიმართულებით დევს, ერთ დღეში ეტევა. თუ არა - ან ორი დღეა, ან ერთს ირჩევთ. ამას შეთავაზებაში ყოველთვის პირდაპირ გწერთ. გამონაკლისი მხოლოდ ის შემთხვევაა, როცა ერთი ობიექტისთვის ნახევარი საათი გყოფნით - მაშინ მესამე გაჩერებაც ეტევა, მაგრამ ამას გასვლამდე ვთანხმდებით და არა გზაში.