გიდი და თარჯიმანი

ვისთვისაა

ტურისტებისთვის, რომლებსაც ქალაქი ან რეგიონი ადგილობრივის თვალით სურთ დაინახონ.

ასევე ბიზნეს სტუმრებისთვის, პაციენტებისთვის და ყველასთვის, ვისაც ექიმთან, ბანკში ან ოფიციალურ დაწესებულებაში საუბარი სჭირდება.

ჩვენი როლი

ვარჩევთ და ვამოწმებთ გიდს ან თარჯიმანს, ვაწყობთ შეხვედრას და თვალს ვადევნებთ, რომ ყველაფერი შეთანხმებისამებრ წარიმართოს.

გიდს და თარჯიმანს პირდაპირ უხდით, თქვენს ფულს ჩვენ არ ვინახავთ. მათგან საკომისიოს არ ვიღებთ, ჩვენი საფასური კი წინასწარ თანხმდება.

გიდი თუ თარჯიმანი

გიდი ამბავს ყვება: ისტორიას, ტრადიციას და ადგილის ხასიათს, და მარშრუტს წარმართავს.

თარჯიმანი თქვენს და სხვის სიტყვებს ზუსტად გადმოსცემს, საკუთარი აზრის დამატების გარეშე.

ზოგი გიდი კარგად თარგმნის, მაგრამ ექიმთან ან ნოტარიუსთან პროფესიონალი თარჯიმანი სჯობს.

გიდი თუ მძღოლი-გიდი

მძღოლი-გიდი საჭესთან ზის და გზაში ყვება, რაც მცირე ჯგუფისთვის მოსახერხებელია.

ცალკე გიდი კი მთელ ყურადღებას თქვენ გითმობთ და გზაში უსაფრთხოდ, შეუფერხებლად გესაუბრებათ.

გრძელ ან ინტენსიურ მარშრუტზე ცალკე გიდს და მძღოლს გირჩევთ.

როგორ ვარჩევთ გიდს

გიდს ვარჩევთ გამოცდილებით, თემის ცოდნით, ენით და სტუმრების გამოხმაურებით.

ახალ გიდს ჯერ მოკლე ტურზე ვცდით, და მხოლოდ შემდეგ ვანდობთ მრავალდღიან მოგზაურობას.

ხასიათსაც ვითვალისწინებთ: ზოგ სტუმარს ხუმრობა უყვარს, ზოგს მშვიდი, აკადემიური თხრობა.

ენები

ინგლისურენოვანი და რუსულენოვანი გიდი და თარჯიმანი საქართველოში ყველაზე ხშირია.

გერმანული, ფრანგული, იტალიური, ესპანური და თურქული ენის მცოდნეებიც მოიძებნება.

მაღალ სეზონზე ყველა ენის კარგი სპეციალისტი ადრე იჯავშნება.

იშვიათი ენები

არაბული, ებრაული, ჩინური, იაპონური, კორეული და ზოგი ევროპული ენის გიდი ნაკლებია.

ასეთ შემთხვევაში ძიებას კვირებით ადრე ვიწყებთ.

თუ შესაფერისი გიდი ვერ მოიძებნა, გულწრფელად გეუბნებით და ალტერნატივას გთავაზობთ, მაგალითად ინგლისურენოვან გიდს და ცალკე თარჯიმანს.

თემატური გიდი

ისტორიის, არქიტექტურის, ღვინის, სამზარეულოს ან ბუნების მოყვარულს შესაბამისი სპეციალისტი ჭირდება.

ღვინის გიდი მარნებს და მეღვინეებს იცნობს, არქიტექტურის გიდი კი ქუჩის ყოველ ფასადს ხსნის.

თემას თხოვნისას გვეუბნებით, და კანდიდატს ამის მიხედვით ვარჩევთ.

ხელოვნებათმცოდნე და არქეოლოგი

ფრესკების, ხატების ან არქეოლოგიური ძეგლების ღრმად გაცნობისთვის ხშირად სპეციალისტს ვეძებთ.

ასეთი ადამიანი ხშირად მუზეუმში ან უნივერსიტეტში მუშაობს და დროს წინასწარ გეგმავს.

ეს განსაკუთრებით ღირს სამეცნიერო ჯგუფისთვის ან დაინტერესებული მოგზაურისთვის.

ქალაქის გასეირნება

ორ-სამსაათიანი გასეირნება ძველ უბნებში ქალაქის გაცნობის საუკეთესო დასაწყისია.

გიდი გაჩვენებთ ადგილებს, სადაც მარტო ვერ მიაგნებდით: ეზოებს, სახელოსნოებს და ძველ აბანოებს.

გასეირნების ბოლოს გიდი გირჩევთ, სად ჭამოთ და სად დაბრუნდეთ მომდევნო დღეებში.

საღამოს გასეირნება

საღამოს განათებული ძველი ქალაქი სულ სხვაგვარად გამოიყურება, და ბევრი სტუმარი ამ დროს გასეირნებას ამჯობინებს.

საღამოს გიდი გასეირნებას ხშირად ვახშმით ან ცოცხალი მუსიკის მოსმენით ასრულებს.

ღამით მარშრუტს განათებულ და ხალხმრავალ ქუჩებზე ვგეგმავთ, და დასაბრუნებლად მანქანას ვიძახებთ.

მრავალდღიანი გიდი

მრავალდღიან მოგზაურობაზე გიდი მთელი ჯგუფის თანამგზავრი ხდება.

ასეთ დროს ხასიათი და მოთმინება ცოდნაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია.

გიდის ღამისთევას და კვებას წინასწარ ვუთანხმდებით, რომ ადგილზე გაუგებრობა არ მოხდეს.

მთის გიდი

მთაში ლაშქრობისას ჩვეულებრივი გიდი საკმარისი არ არის, და მთის გამოცდილი გიდი გჭირდებათ.

მთის გიდს ვამოწმებთ გამოცდილებით, პირველი დახმარების ცოდნით და, შესაძლებლობის შემთხვევაში, სერტიფიკატით.

რთულ მარშრუტზე ამინდს და უსაფრთხოების გეგმას გიდთან ერთად წინასწარ ვამოწმებთ.

ფოტოგრაფი-გიდი

ფოტოს მოყვარულს ისეთი გიდი სჭირდება, ვინც იცის, სად და როდის არის საუკეთესო სინათლე.

ასეთი გიდი ადრე დილით ან მზის ჩასვლისას გაგიყვანთ და კადრისთვის მოთმინებით დაგელოდებათ.

ხალხის გადაღებისას გიდი ადგილობრივებს თქვენ მაგივრად ნებართვას სთხოვს.

ბავშვებთან

ბავშვებთან გიდი თამაშით, ამბებით და მოკლე გაჩერებებით ყვება.

გიდს ვარჩევთ, ვისაც ბავშვებთან მუშაობის გამოცდილება და მოთმინება აქვს.

ოჯახთან მოგზაურობაზე ოჯახის განყოფილებაში ვწერთ.

ხანდაზმულებთან და შეზღუდული მობილობისას

ხანდაზმულ სტუმართან ან სავარძელ-ეტლით მოგზაურთან გიდი ტემპს და მარშრუტს ადაპტირებს.

ასეთ გიდს წინასწარ ვესაუბრებით ხელმისაწვდომობაზე და შესვენებებზე.

დეტალებს ოჯახის განყოფილების შესაბამის გვერდებზე ვწერთ.

ჯგუფის გიდი

დიდ ჯგუფს ისეთი გიდი სჭირდება, ვისაც ხმა, ორგანიზებულობა და დროის გრძნობა აქვს.

ხალხმრავალ ადგილას ჯგუფს პატარა მიკროფონი და ყურსასმენები ეხმარება.

ძალიან დიდ ჯგუფს ორ ქვეჯგუფად ვყოფთ, ორი გიდით.

გიდის სამუშაო დღე

გიდის სამუშაო საათები და შესვენებები წინასწარ თანხმდება.

გრძელ დღეს გიდსაც კვება და დასვენება სჭირდება, და ამას დღის გეგმაში ვითვალისწინებთ.

დამატებითი საათი ადგილზე გიდთან შეთანხმებით ემატება.

ტრანსპორტი

ქალაქის გასეირნება ხშირად ფეხით ან საზოგადოებრივი ტრანსპორტით ტარდება.

რეგიონებში გიდი თქვენთან ერთად მანქანაში მგზავრობს.

მძღოლიან მანქანაზე ტრანსპორტის განყოფილებაში ვწერთ.

მუზეუმის გიდები

ზოგ მუზეუმში და დაცულ ძეგლზე შიგნით მუზეუმის საკუთარი გიდი მუშაობს.

ასეთ დროს თქვენი გიდი ხშირად გარეთ გელოდებათ ან თარჯიმნობს.

ამას წინასწარ ვაზუსტებთ, რომ ადგილზე მოულოდნელობა არ შეგხვდეთ.

ეკლესიებში

ეკლესიაში, განსაკუთრებით წირვის დროს, გიდი ხმადაბლა ლაპარაკობს ან ამბავს ეზოში ყვება.

ჩაცმის წესებს და ფოტოგადაღების შეზღუდვებს გიდი წინასწარ გიხსნით.

ეს პატივისცემა მასპინძლებს ყოველთვის სიამოვნებთ.

თარჯიმანი ექიმთან

ექიმთან ვიზიტზე ზუსტი თარგმანი ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანია.

ვარჩევთ თარჯიმანს, რომელიც სამედიცინო ლექსიკას იცნობს, და ექიმის სიტყვებს ცვლილების გარეშე გადმოსცემს.

სამედიცინო რჩევას ვერც თარჯიმანი გაძლევთ და ვერც ჩვენ: გადაწყვეტილებას ექიმთან ერთად იღებთ.

ბანკი და საჯარო სამსახური

ბანკში ანგარიშის გახსნისას ან საჯარო სამსახურში განცხადებისას საუბარი ხშირად მხოლოდ ქართულადაა.

თარჯიმანი გეხმარებათ კითხვებზე პასუხში და დოკუმენტის შინაარსის გაგებაში.

ხელმოწერამდე ყოველ პირობას თარჯიმანი ზეპირად გითარგმნით.

ნოტარიუსთან

ნოტარიუსთან, თუ ქართული არ იცით, ნოტარიუსი ხშირად თარჯიმნის დასწრებას ითხოვს.

თარჯიმნის მონაცემები ზოგჯერ სანოტარო აქტში აისახება.

მოთხოვნებს ნოტარიუსთან წინასწარ ვაზუსტებთ და შესაბამის თარჯიმანს ვარჩევთ.

სასამართლო და პოლიცია

სასამართლოში ან პოლიციაში ოფიციალურ პროცესს ხშირად დაწესებულების მიერ დანიშნული თარჯიმანი სჭირდება.

ასეთ შემთხვევაში ადვოკატთან და სათანადო თარჯიმანთან გაკავშირებთ.

იურიდიულ რჩევას არ ვიძლევით, და ამ საკითხებზე გადაუდებელი დახმარების განყოფილებაში ვწერთ.

საქმიანი შეხვედრა

საქმიან შეხვედრაზე თარჯიმანი არა მხოლოდ სიტყვებს, არამედ ტონს და ზრდილობასაც გადმოსცემს.

თარჯიმანს დარგის მიხედვით ვარჩევთ: სამშენებლო, ფინანსური, ტექნიკური თუ სამედიცინო.

შეხვედრის დღის წესრიგს და სახელებს თარჯიმანს წინასწარ ვუგზავნით.

საწარმოს დათვალიერება

საწარმოს, მშენებლობის ან ფერმის დათვალიერებისას თარჯიმანმა ტექნიკური ლექსიკა და უსაფრთხოების წესები უნდა იცოდეს.

ხმაურიან სივრცეში თარჯიმანი ახლოს დგას და ზოგჯერ ყურსასმენიან სისტემას იყენებს.

დამცავ აღჭურვილობას და გადაღების ნებართვას ობიექტთან წინასწარ ვაზუსტებთ.

მოლაპარაკება

მოლაპარაკებაზე თარჯიმანი მხოლოდ თქვენს მხარეს უნდა თარგმნიდეს და არა მეორე მხარეს.

კონფიდენციალურობის ხელშეკრულებას თარჯიმანთან საჭიროების შემთხვევაში წინასწარ აფორმებთ.

მოლაპარაკებამდე თარჯიმანთან მოკლე შეხვედრა ტერმინებს და მიზნებს აზუსტებს.

თანმიმდევრული თარგმანი

თანმიმდევრული თარგმანისას მოსაუბრე ჩერდება, და თარჯიმანი ნათქვამს მის შემდეგ თარგმნის.

ეს ყველაზე ხშირი ფორმატია ექიმთან, ბანკში და მცირე შეხვედრაზე.

შეხვედრა ამ დროს დაახლოებით ორჯერ მეტ დროს იღებს, და ამას წინასწარ ითვალისწინებთ.

სინქრონული თარგმანი

კონფერენციაზე სინქრონული თარჯიმანი ჯიხურიდან, მოსაუბრესთან ერთდროულად თარგმნის.

ამას ჯიხური, აპარატურა და ორი თარჯიმანი სჭირდება, რომლებიც ერთმანეთს ცვლიან.

კონფერენციების ორგანიზებაზე ღონისძიებების განყოფილებაში ვწერთ.

ჩურჩულით თარგმანი

ერთი ან ორი მსმენელისთვის თარჯიმანი გვერდით ზის და ჩურჩულით თარგმნის.

ეს ფორმატი მოსახერხებელია შეხვედრაზე, სადაც დანარჩენები ერთ ენაზე ლაპარაკობენ.

ხანგრძლივ სესიაზე ჩურჩულით თარგმანი თარჯიმანს ძალიან ღლის, და შესვენებებს ვგეგმავთ.

ტელეფონით და ვიდეოზარით

მოკლე საკითხზე თარჯიმანი ტელეფონით ან ვიდეოზარითაც დაგეხმარებათ.

ეს სასარგებლოა აფთიაქში, მიმღებში ან ხელოსანთან მოკლე საუბრისას.

მნიშვნელოვან საკითხზე კი თარჯიმნის პირადად დასწრება სჯობს.

წერილობითი თარგმანი

წერილის, ხელშეკრულების ან მენიუს თარგმნა ზეპირი თარჯიმნის საქმე ყოველთვის არ არის.

წერილობით თარგმანს სათანადო ბიუროსთან ან მთარგმნელთან ვაკავშირებთ.

მოკლე ტექსტის შინაარსის გაგებაში კი ყოველთვის დაგეხმარებით.

დამოწმებული თარგმანი

ოფიციალური დოკუმენტის დამოწმებული თარგმანი ხშირად ნოტარიულ დამოწმებას საჭიროებს.

ამას სათანადო ბიურო და ნოტარიუსი აკეთებს, და თქვენ მათ პირდაპირ უხდით.

დოკუმენტის მოთხოვნებს დაწესებულებაში წინასწარ ვაზუსტებთ.

ტერმინოლოგიის მომზადება

კარგი თარჯიმანი შეხვედრამდე მასალებს ითხოვს: პრეზენტაციას, ტერმინებს და სახელებს.

მასალის წინასწარ მიწოდება თარგმანის ხარისხს მკვეთრად აუმჯობესებს.

სამედიცინო ვიზიტამდე ანალიზების და დიაგნოზის ასლი თარჯიმანს ძალიან ეხმარება.

კონფიდენციალურობა

თარჯიმანი და გიდი მოსმენილ პირად და საქმიან ინფორმაციას არავის უზიარებენ.

ამას თითოეულ პარტნიორთან თავიდანვე ვთანხმდებით.

განსაკუთრებით მგრძნობიარე საკითხზე წერილობით ხელშეკრულებას გირჩევთ.

მიუკერძოებლობა

თარჯიმანი თარგმნის და არ გირჩევთ, რა გააკეთოთ.

თუ თარჯიმანი საკუთარ აზრს ამატებს, ეს მის როლს სცდება, და ამას გვატყობინებთ.

გიდს კი შეუძლია გირჩიოთ, სად ჭამოთ ან რა ნახოთ, და ეს მისი საქმის ნაწილია.

ეტიკეტი თარჯიმანთან

საუბრისას თანამოსაუბრეს უყურებთ და მას მიმართავთ, და არა თარჯიმანს.

მოკლე წინადადებებით ლაპარაკობთ და პაუზებს ტოვებთ.

ხუმრობა და იდიომი ყოველთვის არ ითარგმნება, და ამას ითვალისწინებთ.

კულტურული კონტექსტი

კარგი თარჯიმანი გაგაფრთხილებთ, როცა სიტყვასიტყვითი თარგმანი უხეშად ან გაუგებრად ჟღერს.

ქართულ საქმიან კულტურაში სტუმართმოყვარეობას, პირად ურთიერთობას და სუფრას დიდი ადგილი უჭირავს.

ამ ნიუანსებს თარჯიმანი შეხვედრამდე ან შესვენებაზე მოკლედ გიხსნით.

ხანგრძლივობა და დასვენება

ზეპირი თარგმანი დამღლელია, და ყურადღება რამდენიმე საათის შემდეგ იკლებს.

მთელდღიან შეხვედრაზე შესვენებებს ან ორ თარჯიმანს ვგეგმავთ.

გიდსაც გრძელ დღეს შესვენება სჭირდება, და ეს ტურის ხარისხზე აისახება.

ჩაის ფული

გიდისთვის ჩაის ფული სავალდებულო არ არის, მაგრამ კარგი სამუშაოსთვის მიღებულია.

ჩაის ფულის ოდენობა თქვენი გადასაწყვეტია, და ამას არავინ მოგთხოვთ.

თარჯიმნისთვის საქმიან გარემოში ჩაის ფული ჩვეულებრივ არ არის მიღებული.

დაჯავშნის ვადები

ქალაქის გიდს ჩვეულებრივ რამდენიმე დღით ადრე ვჯავშნით, მაღალ სეზონზე კი უფრო ადრე.

სპეციალიზებულ თარჯიმანს და იშვიათი ენის გიდს კვირებით ადრე ვეძებთ.

კონფერენციის თარჯიმნებს და აპარატურას თვეებით ადრე ვჯავშნით.

ბოლო წუთის თხოვნა

ბოლო წუთს გიდის ან თარჯიმნის მოძებნა ხშირად შესაძლებელია, განსაკუთრებით ინგლისურად ან რუსულად.

ამ დროს არჩევანი ნაკლებია, და ამას გულწრფელად გეუბნებით.

გადაუდებელ სამედიცინო სიტუაციაში თარჯიმანს პრიორიტეტულად ვეძებთ.

გაუქმება და ცვლილება

გაუქმების და თარიღის შეცვლის პირობებს გიდი ან თარჯიმანი ადგენს.

ამ პირობებს დაჯავშნამდე გაცნობთ.

თუ გიდი ავად გახდა, შემცვლელს ვეძებთ და სასწრაფოდ გატყობინებთ.

თუ არ მოგეწონათ

თუ გიდი ან თარჯიმანი თქვენს მოლოდინს არ შეესაბამება, ამას მაშინვე გვწერთ.

მრავალდღიან მოგზაურობაზე შესაძლებლობის შემთხვევაში შემცვლელს ვეძებთ.

თქვენი გამოხმაურება მომავალ შერჩევაზე პირდაპირ აისახება.

მაღაზიები და საკომისიო

ზოგ ქვეყანაში გიდი სტუმრებს იმ მაღაზიებში მიიყვანს, საიდანაც საკომისიოს იღებს.

ჩვენს გიდებს ვთხოვთ, საკომისიოს მიზნით მაღაზიებში არ წაგიყვანოთ.

თუ შოპინგი გსურთ, ამას თქვენ წყვეტთ, და შოპინგის განყოფილებაში ცალკე ვწერთ.

უსაფრთხოება

გიდი მარშრუტზე უსაფრთხოებას ადევნებს თვალს: გზაზე, სიცხეში და მთაში.

გიდს თქვენი საჭიროებების მოკლე აღწერა აქვს, თქვენი თანხმობით.

გადაუდებელ შემთხვევაში გიდი 112-ზე რეკავს და ჩვენ მაშინვე გვატყობინებს.

აუდიოგიდი

ზოგ მუზეუმში და ქალაქის მარშრუტზე აუდიოგიდი ან აპლიკაცია არსებობს.

ეს კარგი ალტერნატივაა დამოუკიდებელი მოგზაურისთვის ან მოკლე ვიზიტისთვის.

ცოცხალ გიდს კი კითხვის დასმა და მარშრუტის შეცვლა შეგიძლიათ.

დამოუკიდებელი მოგზაურობა რჩევებით

ზოგ სტუმარს გიდი მთელი დღით არ სჭირდება, მხოლოდ კარგი რჩევა.

ასეთ დროს მარშრუტს, რუკას და მოკლე აღწერას გიგზავნით.

რთულ ადგილზე კი, მაგალითად ბაზარზე ან მუზეუმში, გიდი მოკლე დროით შეგიძლიათ აიყვანოთ.

ხშირი შეცდომები

გიდისგან პროფესიონალი თარჯიმნის სამუშაოს მოლოდინი ექიმთან ან ნოტარიუსთან.

მასალების მიუწოდებლობა თარჯიმნისთვის საქმიან შეხვედრამდე.

იშვიათი ენის გიდის ძიების ბოლო წუთამდე გადადება.

რა გვჭირდება თქვენგან

ენა, თემა, თარიღი, ადგილი და სავარაუდო ხანგრძლივობა.

თარჯიმნისთვის: შეხვედრის სახე, მონაწილეები და მასალები.

გიდისთვის: ინტერესები, ტემპი და ჯგუფის შემადგენლობა.

ღირებულება

გიდი და თარჯიმანი საკუთარ ფასს ადგენენ, და მათ პირდაპირ უხდით.

მათგან საკომისიოს არ ვიღებთ და მათ ფასს არაფერს ვუმატებთ.

ჩვენი შერჩევის და კოორდინაციის საფასური ცალკეა და წინასწარ თანხმდება.