ხანდაზმული მოგზაურები

ვისთვისაა

ხანდაზმული სტუმრებისთვის, რომლებიც საქართველოს პირველად ხედავენ ან წლების შემდეგ ბრუნდებიან.

ასევე შვილებისთვის, რომლებიც მშობლების მოგზაურობას შორიდან აწყობენ და სიმშვიდე სურთ.

ჩვენი როლი

ვგეგმავთ მარშრუტს, ვარჩევთ სასტუმროს, მანქანას, მძღოლს და გიდს, და მთელი მოგზაურობის განმავლობაში თქვენთან კავშირზე ვართ.

პარტნიორებს პირდაპირ უხდით, თქვენს ფულს ჩვენ არ ვინახავთ. პარტნიორებისგან საკომისიოს არ ვიღებთ, ჩვენი საფასური კი წინასწარ თანხმდება.

ასაკი ზღვარი არ არის

ასაკობრივ ზღვარს არ ვაწესებთ: მნიშვნელობა აქვს არა წლებს, არამედ იმას, როგორ გრძნობთ თავს.

ზოგი სამოცდაათი წლის სტუმარი დღეში ათ კილომეტრს დადის, ზოგს კი ორმოცდაათში შესვენება ყოველ საათში სჭირდება.

ამიტომ მოგზაურობას პასპორტის კი არა, ადამიანის მიხედვით ვგეგმავთ.

საწყისი საუბარი

მოგზაურობამდე დაწვრილებით ვსაუბრობთ თქვენს ჩვევებზე: როდის იღვიძებთ, რამდენს დადიხართ და როდის იღლებით.

ვეკითხებით, რა გახარებთ ყველაზე მეტად: ისტორია, ბუნება, სამზარეულო, მუსიკა თუ ხალხთან ურთიერთობა.

ვეკითხებით შიშებზეც: სიმაღლე, ხალხმრავლობა, გრძელი გზა თუ უცხო საკვები.

მოგზაურობის ტემპი

ხანდაზმული სტუმრის ტურში დღეში ორ-სამ მთავარ ადგილს ვგეგმავთ, მეტს არა.

ყოველ სამ-ოთხ დღეში ერთ თავისუფალ დღეს ვტოვებთ, როცა არსად წასვლა არ გიწევთ.

ნელი მოგზაურობა ნაკლებს არ ნიშნავს: ერთ ადგილს უფრო ღრმად და დაუღალავად ნახავთ.

დღის სტრუქტურა

დღეს გვიან ვიწყებთ, მშვიდი საუზმის შემდეგ, აჩქარების გარეშე.

შუადღით სასტუმროში დაბრუნება და ერთი-ორი საათის დასვენება ხშირად მთელ დღეს ცვლის.

ვახშამს ადრე ვგეგმავთ, რომ ძილამდე საკმარისი დრო დარჩეს.

გადასვლების ხანგრძლივობა

საქართველოში რეგიონებს შორის გზა ხშირად სამ-ოთხ საათს გრძელდება და ძალიან ღლის.

ყოველ საათ-ნახევარში ვჩერდებით ფეხების გასაშლელად, ყავისთვის და ტუალეტისთვის.

ყველაზე გრძელ გზას ორ დღედ ვყოფთ და შუაში ლამაზ ადგილას ვათევთ ღამეს.

მანქანის არჩევა

ვარჩევთ მანქანას დაბალი საფეხურით, ფართო კარით და კომფორტული სავარძლებით.

მაღალ მიკროავტობუსში ასვლა ზოგისთვის რთულია, და ასეთ შემთხვევაში პატარა დასადგამ საფეხურს ვითხოვთ.

სალონში ყოველთვის გვაქვს წყალი, ბალიში და პლედი გრძელი გზისთვის.

მძღოლი

მძღოლს ვირჩევთ მშვიდი მართვით, მოულოდნელი დამუხრუჭებისა და აჩქარების გარეშე.

მთის გზაზე მოსახვევები ზოგს გულს ურევს, და მძღოლი ამ დროს სიჩქარეს ამცირებს.

მძღოლი ჩანთებს ატარებს და მანქანიდან გადმოსვლაში გეხმარებათ, თუ ამას ისურვებთ.

გიდი და ენა

გიდი ნელა და გარკვევით ლაპარაკობს, ისე, რომ ხელახლა კითხვა არ მოგიწიოთ.

ხალხმრავალ ადგილას პატარა მიკროფონი და ყურსასმენი ნათქვამის გაგებას ამარტივებს.

გიდი მოთმინებით პასუხობს კითხვებს და ამბავს თქვენს ინტერესზე აწყობს.

სასტუმრო

ვარჩევთ სასტუმროს ლიფტით, შესასვლელთან ახლოს პარკინგით და მოკლე დერეფნებით.

ძველ თბილისში ბევრ ლამაზ სასტუმროს ლიფტი არ აქვს, და ამას ჯავშნამდე ვამოწმებთ.

ქუჩის ხმაურისგან მოშორებულ ოთახს ვითხოვთ, რადგან კარგი ძილი დღის ნახევარია.

ოთახი

ვამოწმებთ, აქვს თუ არა სააბაზანოს ხელის მოსაკიდი და არამოცურებადი იატაკი.

აბაზანის კიდეზე გადაბიჯება ხშირად საშიშია, ამიტომ შხაპს ზღურბლის გარეშე ვამჯობინებთ.

ღამის პატარა სინათლე და ტელეფონი საწოლთან ღამით ადგომას უსაფრთხოს ხდის.

კვება

ქართული სამზარეულო ხშირად მძიმე და ცხიმიანია, მაგრამ მსუბუქი კერძებიც ბევრია.

ბოსტნეულის სალათი, მჭადი, ბადრიჯანი, ლობიო და მოხარშული ქათამი კარგი არჩევანია.

დიეტის შემთხვევაში რესტორანს მარილზე ან შაქარზე წინასწარ ვაფრთხილებთ.

ქართული სუფრა

ქართული სუფრა ხშირად საათობით გრძელდება, სადღეგრძელოებით და სიმღერით.

სუფრიდან ადრე ადგომა არავის აწყენინებს, და ამას მასპინძელს წინასწარ ვეუბნებით.

ბევრისთვის სწორედ სუფრა ხდება მოგზაურობის ყველაზე თბილი მოგონება.

ღვინო და მედიკამენტები

ზოგი მედიკამენტი ალკოჰოლთან ერთად არ მიიღება, და ამას მოგზაურობამდე ექიმს ჰკითხეთ.

დეგუსტაციაზე შეგიძლიათ მხოლოდ სურნელი შეიგრძნოთ და პატარა ყლუპი მოსვათ, ან ყურძნის წვენი აირჩიოთ.

მასპინძელს ვუხსნით, რომ ღვინოზე უარი უპატივცემულობა არ არის.

თბილისი მშვიდად

თბილისის ხედებს მანქანით ვათვალიერებთ: მთაწმინდა, ნარიყალას ქვემოთ ტერასა და მტკვრის სანაპირო.

ძველ უბნებში მოკლე გასეირნებას ვგეგმავთ, სადაც სკამები და კაფეები ახლოსაა.

საღამოს ოპერა ან თეატრი ქალაქის ყველაზე მშვიდი და ლამაზი სახეა.

გოგირდის აბანოები

აბანოთუბნის გოგირდის აბანოები თბილისის სიმბოლოა, მაგრამ მათი წყალი ცხელია.

გულის ან წნევის პრობლემისას აბანოში შესვლა წინასწარ ექიმთან შეათანხმეთ.

კერძო ოთახში დროს თქვენ თვითონ აკონტროლებთ, და ეს საერთო დარბაზზე მშვიდია.

მცხეთა

მცხეთა თბილისიდან ნახევარ საათშია და ნახევარდღიანი ვიზიტისთვის იდეალურია.

სვეტიცხოვლის ეზოში სკამები და ჩრდილი გვხვდება, და ტაძარს დაუჩქარებლად ნახავთ.

ჯვრის მონასტერთან მანქანა ახლოს მიდის, თუმცა ბოლო მონაკვეთზე რამდენიმე საფეხურია.

კახეთი

კახეთი ვენახებით, მონასტრებით და ღვინის სახლებით ხანდაზმულ სტუმრებში ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი მხარეა.

ბევრ მარანში დეგუსტაცია ჩრდილიან ეზოში ან გრილ დარბაზში იმართება.

თელავში ან ყვარელში ორი ღამე ერთდღიან მოგზაურობაზე ბევრად მშვიდია.

სიღნაღი და ბოდბე

სიღნაღის ქუჩები ციცაბოა, ამიტომ ქალაქს ძირითადად მანქანით და ხედის წერტილებიდან ვათვალიერებთ.

ბოდბის მონასტრის ეზო შედარებით ბრტყელია, წმინდა ნინოს წყარომდე კი გრძელი კიბე ჩადის.

ამ კიბეზე ჩასვლას მხოლოდ თქვენი თავის გრძნობის მიხედვით ვწყვეტთ.

ყაზბეგი და სიმაღლე

სტეფანწმინდა დაახლოებით 1700 მეტრზეა, და ზოგს სიმაღლეზე სუნთქვა უმძიმდება.

გულის ან ფილტვის დაავადებისას მთის მარშრუტი წინასწარ ექიმთან შეათანხმეთ.

გერგეტის სამებამდე მანქანით ავდივართ, ბოლო მონაკვეთს კი ფეხით მხოლოდ სურვილის შემთხვევაში გავდივართ.

ბორჯომი

ბორჯომის პარკი ფართო, ჩრდილიანი ბილიკებით მშვიდი გასეირნებისთვის შესანიშნავია.

მინერალური წყალი ყველასთვის ერთნაირად სასარგებლო არ არის, და მის დალევაზე ექიმს ჰკითხეთ.

პარკის საბაგირო, როცა მუშაობს, ხედამდე ფეხით ასვლის გარეშე აგიყვანთ.

წყალტუბო

წყალტუბოს აბანოები საბჭოთა დროიდან ცნობილია, და ბევრი ხანდაზმული სტუმარი აქ მოგონებით ბრუნდება.

აბანოში პროცედურას ადგილზე ექიმი ნიშნავს, და ამას ჩვენ არ ვწყვეტთ.

კურორტებზე ჯანმრთელობის განყოფილებაში ვწერთ.

ბათუმი

ბათუმის ბულვარი ზღვის პირას გრძელი, ბრტყელი და სკამებით სავსეა.

ბოტანიკური ბაღი დიდი და აღმართიანია, ამიტომ მის ნაწილს, თუ შესაძლებელია, შიდა ტრანსპორტით ვნახულობთ.

ზაფხულში ტენიანობა მაღალია, და ზღვაზე გაზაფხულის ბოლოს ან სექტემბერში ჩასვლას გირჩევთ.

ქუთაისი და იმერეთი

ქუთაისი მშვიდი და მწვანე ქალაქია, ბაგრატის ტაძრით და გელათის მონასტრით.

გელათში მანქანა ეზოსთან ახლოს მიდის, და ფრესკებს დაუღალავად ნახავთ.

იმერული სამზარეულო შედარებით მსუბუქია და ბევრ ხანდაზმულ სტუმარს უყვარს.

მომლოცველობა

ბევრი ხანდაზმული სტუმარი საქართველოში ძველი ეკლესიების და მონასტრების სანახავად მოდის.

ქალებს თავსაბური და გრძელი კაბა სჭირდებათ, მამაკაცებს კი გრძელი შარვალი, და ამას წინასწარ ვამზადებთ.

წირვა ხშირად ხანგრძლივია და ფეხზე დგომით მიმდინარეობს, თუმცა კედელთან სკამი ხშირად გვხვდება.

მუზეუმები და თეატრი

ეროვნული მუზეუმი, სამხატვრო გალერეა და ოპერა მშვიდი, გრილი და კომფორტული ადგილებია.

თეატრისთვის ბილეთს დარბაზის ისეთ ადგილზე ვარჩევთ, სადაც კიბე ცოტაა.

სპექტაკლის შემდეგ მანქანა პირდაპირ შესასვლელთან გელოდებათ.

ბაღები და პარკები

თბილისის ბოტანიკური ბაღი, მზიური და ვაკის პარკი ჩრდილში გასეირნებისთვის კარგია.

ბოტანიკურ ბაღში აღმართი ბევრია, ამიტომ მხოლოდ ქვედა ნაწილს ვგეგმავთ.

პარკში სკამზე ჩამოჯდომა და ადგილობრივებთან საუბარი ხშირად ღირსშესანიშნაობაზე მეტს იძლევა.

მოგონებების მოგზაურობა

ზოგი სტუმარი საქართველოში ახალგაზრდობაში, საბჭოთა დროს იყო, და ახლა მოგონებით ბრუნდება.

ვეძებთ ძველ სანატორიუმს, ქუჩას ან სახლს, სადაც ცხოვრობდით ან ისვენებდით.

ხშირად ადგილი შეცვლილია, მაგრამ დაბრუნება მაინც ემოციური და ძვირფასია.

ფესვების ძიება

ზოგი სტუმრის წინაპრები საქართველოდან წავიდნენ, და ახლა სოფლის ან საფლავის პოვნა სურთ.

საარქივო ძიებას სპეციალისტთან ერთად ვაწყობთ და წინასწარ ვამბობთ, რომ შედეგი გარანტირებული არ არის.

სოფელში ადგილობრივები ხშირად საუკეთესო წყაროა, და გიდი მათთან საუბარში გეხმარებათ.

თაობათა მოგზაურობა

ბებია-ბაბუა, შვილები და შვილიშვილები ერთად მოგზაურობენ, და თითოეულს თავისი რიტმი აქვს.

ზოგ დღეს ოჯახი იყოფა: ახალგაზრდები ლაშქრობენ, უფროსები კი მარანში ან ბაღში რჩებიან.

საღამოს ყველა ერთად სხდება სუფრასთან და დღის ამბებს ყვება.

შვილიშვილები

შვილიშვილთან ერთად მოგზაურობა ბავშვის ენერგიას და უფროსის დაღლილობას ერთმანეთს უთავსებს.

ზოგჯერ ძიძა ან ბავშვთა პროგრამა ბებია-ბაბუას დასვენების საშუალებას აძლევს.

ძიძის მომსახურებაზე ცალკე გვერდზე ვწერთ.

მეგობრების ჯგუფი

პენსიონერთა კლუბები და მეგობრების ჯგუფები ხშირად ერთად მოგზაურობენ.

ჯგუფისთვის ვარჩევთ მიკროავტობუსს დაბალი საფეხურით და სასტუმროს, სადაც ოთახები ლიფტთან ახლოსაა.

ჯგუფში ყველას განსხვავებული ძალა აქვს, და დღეს ორ ვარიანტად ვგეგმავთ.

მარტო მოგზაური

ხანდაზმული სტუმარი ხშირად მარტო მოგზაურობს, და ეს სრულიად ჩვეულებრივია.

ასეთ დროს მძღოლი და გიდი განსაკუთრებით ყურადღებიანები არიან, ჩვენ კი ყოველ საღამოს ვრეკავთ.

თუ გსურთ, საღამოს ოჯახურ სუფრაზე ან კულინარიულ კლასზე საზოგადოებას მოგიძებნით.

სიცხე

ივლისში და აგვისტოში თბილისში და კახეთში სიცხე ხშირად ოცდაათ გრადუსს აჭარბებს.

სიცხე წნევაზე და გულზე მოქმედებს, ამიტომ შუადღეს დახურულ, კონდიციონერიან ადგილას ვატარებთ.

წყალს ყოველთვის თან ვატარებთ და ქუდს და მზის სათვალეს გახსენებთ.

ზამთარი და ყინული

ზამთარში ყინული ძველ ქვაფენილზე და კიბეებზე დაცემის მთავარი მიზეზია.

ამიტომ ზამთრის ტურში ფეხით სიარულს მინიმუმამდე ვამცირებთ.

მთის გზები თოვლით იკეტება, და ზამთარს ქალაქებს, მუზეუმებს და აბანოებს ვუთმობთ.

სეზონის არჩევა

ხანდაზმული სტუმრისთვის საუკეთესო დრო გაზაფხულის შუა ხანი და შემოდგომაა.

მაისში ყველაფერი მწვანეა, ოქტომბერში კი რთველია და ამინდი რბილი და თბილია.

ამ დროს სასტუმროები და ტაძრები ზაფხულზე ნაკლებად ხალხმრავალია.

ფრენა და აეროპორტი

აეროპორტში სავარძელ-ეტლის ან დახმარების მოთხოვნას ავიაკომპანიას წინასწარ უგზავნით.

ჩვენი გუნდი თვითმფრინავიდან მანქანამდე გხვდებათ და ბარგს ატარებს.

აეროპორტის მომსახურებებზე ცალკე განყოფილებაში ვწერთ.

პირველი დღე

ღამის ფრენის შემდეგ პირველ დღეს ტურს არ ვგეგმავთ.

დროის სხვაობა და დაღლილობა ასაკთან ერთად უფრო ძლიერად იგრძნობა.

პირველ საღამოს მხოლოდ მსუბუქ ვახშამს და მოკლე გასეირნებას გთავაზობთ.

მედიკამენტები

მედიკამენტები მთელი მოგზაურობისთვის და რამდენიმე დღის მარაგით წამოიღეთ, ორიგინალ შეფუთვაში.

ხელის ბარგში ჩადეთ, რადგან ჩაბარებული ჩანთა შეიძლება დაიკარგოს.

ექიმის წერილი დიაგნოზით და წამლის მოქმედი ნივთიერების სახელით ადგილზე ძალიან გამოგადგებათ.

რეცეპტი საქართველოში

ზოგი მედიკამენტი საქართველოში სხვა სახელით იყიდება, და აფთიაქში მოქმედი ნივთიერებით ვეძებთ.

ზოგი წამალი აქ მხოლოდ ადგილობრივი ექიმის რეცეპტით გაიცემა.

ასეთ შემთხვევაში კლინიკაში ვიზიტს ვაწყობთ, მკურნალობას კი ექიმი წყვეტს.

ექიმთან კავშირი

მარშრუტზე წინასწარ ვნიშნავთ კლინიკებს, სადაც ინგლისურენოვანი ან რუსულენოვანი ექიმი მუშაობს.

საჭიროების შემთხვევაში სასტუმროში ექიმის ვიზიტს ვაწყობთ.

სამედიცინო რჩევას არ ვიძლევით: ექიმთან დაკავშირებაში და თარგმნაში გეხმარებით.

ქრონიკული დაავადებები

დიაბეტის დროს ჭამის საათებს და ინსულინის შენახვას წინასწარ ვგეგმავთ.

მაღალი წნევის დროს სიცხეს, მარილიან საკვებს და სიმაღლეს ვითვალისწინებთ.

გულის დაავადებისას მარშრუტს ექიმთან შეთანხმებით ვადგენთ.

სმენა და მხედველობა

სმენის აპარატის ელემენტები და სათადარიგო სათვალე თან იქონიეთ, რადგან ადგილზე შესაფერისის პოვნა ძნელია.

გიდს ვეუბნებით, რომელი ყურით უკეთ გესმით და სად დადგეს.

დღის გეგმას წვრილი შრიფტის ნაცვლად დიდი ასოებით ვბეჭდავთ.

ფეხსაცმელი და სიარული

ძველ ქალაქებში ქვაფენილი და არათანაბარი ტროტუარი ფეხსაცმელს დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს.

რეზინის ძირიანი, უკვე ნახმარი ფეხსაცმელი ახალზე ბევრად უკეთესია.

სასეირნო ჯოხი მონასტრის ეზოში და დაღმართზე სტაბილურობას მატებს.

დაზღვევა

ზოგი სადაზღვევო კომპანია პოლისს ასაკის მიხედვით ზღუდავს ან პირობებს ამკაცრებს.

მნიშვნელოვანია, რომ პოლისი არსებულ დაავადებებს და სამშობლოში სამედიცინო დაბრუნებას ფარავდეს.

დაზღვევაზე ცალკე განყოფილებაში ვწერთ.

ფული და ბარათები

საქართველოში ბარათით გადახდა თითქმის ყველგან შეიძლება, სოფლებში კი ნაღდი ფული გჭირდებათ.

ბანკომატით დღისით, ბანკის შენობაში სარგებლობა ყველაზე უსაფრთხოა.

თქვენს ფულს და ბარათს ჩვენ არ ვიღებთ და არ ვინახავთ.

ტელეფონი

ადგილობრივ სიმ-ბარათს ჩამოსვლის დღესვე აიღებთ, და ტელეფონში ჩვენს ნომრებს ვწერთ.

ვიდეოზარი შვილებთან და შვილიშვილებთან ყოველი საღამოს სასიამოვნო ჩვევა ხდება.

თუ ახალი ტელეფონი რთულია, ყველაფერს დაწვრილებით და მოთმინებით გიჩვენებთ.

ოჯახთან კავშირი

ზოგ შვილს სურს მშობლის მოგზაურობაზე ყოველდღიური ცნობა მიიღოს.

ასეთ ცნობას მხოლოდ თქვენი თანხმობით ვაგზავნით და მხოლოდ იმას ვწერთ, რაც გსურთ.

თქვენი დამოუკიდებლობა და პირადი ცხოვრება ჩვენთვის პირველ ადგილზეა.

უსაფრთხოება

საქართველო ზოგადად უსაფრთხო ქვეყანაა, თუმცა ხალხმრავალ ადგილას ჯიბის ქურდი მაინც გვხვდება.

პასპორტის ასლს ტელეფონში და ქაღალდზე ინახავთ, ორიგინალს კი სასტუმროს სეიფში.

ქუჩაში ფულის გაცვლის შეთავაზებაზე უარი თქვით და მხოლოდ გაცვლით პუნქტებს ენდეთ.

დამოუკიდებლობის პატივისცემა

ხანდაზმული სტუმარი ბავშვი არ არის, და ზედმეტი მზრუნველობა ხშირად ამცირებს.

დახმარებას ვთავაზობთ, მაგრამ გადაწყვეტილებას თქვენ იღებთ.

ამას ვასწავლით ყველას, ვინც მოგზაურობისას თქვენ გვერდითაა.

გადაუდებელი შემთხვევა

საქართველოში გადაუდებელი ნომერია 112, და ის ყველა სტუმარმა უნდა იცოდეს.

მძღოლს და გიდს თქვენი მედიკამენტების და დაავადებების მოკლე სია აქვთ, თქვენი თანხმობით.

ოჯახის ნომერს და დაზღვევის ცხელ ხაზს მოგზაურობის დასაწყისშივე ვიწერთ.

ხშირი შეცდომები

ზედმეტად ბევრი ადგილი ერთ დღეში, რადგან მეორედ ჩამოსვლა არ იგეგმება.

მედიკამენტების ჩაბარებულ ბარგში ჩადება და ექიმის წერილის დავიწყება.

ძველ ქალაქში ლიფტის გარეშე სასტუმროს დაჯავშნა მხოლოდ ლამაზი ფოტოს გამო.

რა გვჭირდება თქვენგან

რამდენს დადიხართ დაუღლელად და რა გიჭირთ: კიბე, სიცხე, გრძელი გზა თუ სიმაღლე.

რა დიეტა, მედიკამენტები და ჩვევები გაქვთ, იმდენად, რამდენადაც გაზიარებას ისურვებთ.

თარიღები, სასურველი ადგილები და ვინ მოგზაურობს თქვენთან ერთად.

ღირებულება

სასტუმროს, მანქანის, გიდის და ექიმის ფასს პარტნიორები ადგენენ, და მათ პირდაპირ უხდით.

პარტნიორებისგან საკომისიოს არ ვიღებთ და მათ ფასს არაფერს ვუმატებთ.

ჩვენი დაგეგმვის და მოგზაურობისას მხარდაჭერის საფასური ცალკეა და წინასწარ თანხმდება.