ტურები და ექსკურსიები საქართველოში

რა განასხვავებს ჩვენს ტურებს

ჩვენი ტურების დიდი ნაწილი ნულიდან იგება. თქვენ გვწერთ, რამდენი ადამიანი ხართ, რამდენი დღე გაქვთ, რა გაინტერესებთ და რა ტემპი გირჩევნიათ - ჩვენ კი მარშრუტს ამის მიხედვით ვაწყობთ. ეს იმას ნიშნავს, რომ ავტობუსში 40 უცნობთან ერთად არ ჯდებით და არც იმ ობიექტებზე იხარჯავთ დროს, რომლებიც არ გაინტერესებთ.

თითოეულ ტურს თან ახლავს ლიცენზირებული გიდი, რომელიც ქართულად, ინგლისურად ან რუსულად საუბრობს, და ცალკე მძღოლი. ეს ორი ფუნქცია განზრახ არ არის გაერთიანებული: გიდი ყურადღებას თქვენ გითმობთ, მძღოლი - გზას. მთის მარშრუტებზე, სადაც საჭიროა, ჯიპი და ადგილობრივი მძღოლი ფასში შედის.

როგორ ვირჩევთ მარშრუტს სეზონის მიხედვით

საქართველოს რელიეფი იმას ნიშნავს, რომ ერთსა და იმავე დღეს ბათუმში 28 გრადუსია და უშგულში თოვლი დევს. მაისიდან ოქტომბრამდე მთის ყველა მიმართულება ღიაა - სვანეთი, თუშეთი, ხევსურეთი, ყაზბეგი. ნოემბრიდან აპრილამდე მაღალმთიანი სოფლების ნაწილი იკეტება, სამაგიეროდ იწყება სათხილამურო სეზონი გუდაურსა და ბაკურიანში.

კახეთი, ქართლი, თბილისი და შავი ზღვის სანაპირო მთელი წლის განმავლობაში მისაწვდომია. რთველი - ყურძნის კრეფის სეზონი - სექტემბრის შუიდან ოქტომბრის ბოლომდე გრძელდება და ეს არის ერთადერთი პერიოდი, როცა მარანში მუშაობას საკუთარი ხელით შეძლებთ. თარიღების შერჩევისას ამას წინასწარ გითხრობთ, რომ სეზონს არ ასცდეთ.

რა შედის ტურის ღირებულებაში

სტანდარტულად ფასი მოიცავს: კომფორტულ ავტომობილს მძღოლით, საწვავს, პარკირებას, ლიცენზირებულ გიდს თქვენს ენაზე და მარშრუტით გათვალისწინებულ ბილეთებს. მრავალდღიან ტურებზე ამას ემატება სასტუმრო ან გესთჰაუსი, რომელსაც წინასწარ შეგითანხმებთ.

ცალკე ითვლება სადილი, ღვინის დეგუსტაცია და ის აქტივობები, რომლებიც მარშრუტის სავალდებულო ნაწილი არაა - მაგალითად პარაგლაიდინგი ან ცხენით გასეირნება. ყველაფერს წინასწარ, წერილობით ჩამოგიწერთ: რა შედის ფასში და რა არა. ადგილზე დამატებითი გადასახადები არ ჩნდება.

დაჯავშნა, გადახდა და გაუქმება

დაჯავშნისთვის ფორმის შევსება არ გჭირდებათ - საკმარისია შეტყობინება WhatsApp-ში, Viber-ში ან Telegram-ში. მარტივ ტურზე სრულ შეთავაზებას იმავე დღეს იღებთ, მრავალდღიან მარშრუტზე 1-2 სამუშაო დღეში, რადგან სასტუმროებისა და გიდების ხელმისაწვდომობას წინასწარ ვამოწმებთ.

ტურებზე ავანსს ჩვეულებრივ არ ვითხოვთ - ანგარიშსწორება ადგილზე ხდება, ნაღდით, ბარათით ან გადარიცხვით. გადატანა და გაუქმება უფასოა 24 საათით ადრე გაფრთხილებისას. ამინდის გამო გაუქმებულ მთის ტურს ყოველთვის უფასოდ გადავიტანთ სხვა თარიღზე.

მანძილები თბილისიდან: რეალური დრო, და არა კილომეტრები

საქართველოში კილომეტრი ცუდი საზომია. თბილისიდან ქუთაისამდე 230 კილომეტრია და სამი საათი, რადგან გზის თითქმის მთელი მონაკვეთი ავტობანია. სვანეთამდე კი 460 კილომეტრია, მაგრამ 8-9 საათი - ბოლო ასი კილომეტრი ენგურის ხეობის სერპანტინია, სადაც საშუალო სიჩქარე 40-ს იშვიათად აღემატება.

ყველაზე ხშირი მიმართულებების რეალური დრო ასეთია: სტეფანწმინდა 157 კილომეტრი და სამი საათი, თელავი 95 კილომეტრი და ორი საათი გომბორის უღელტეხილით, ბორჯომი 160 კილომეტრი და ორნახევარი საათი, ბათუმი 370 კილომეტრი და ხუთიდან ექვს საათამდე, ვარძია 260 კილომეტრი და ოთხი საათი.

სწორედ ამიტომ ვუთანხმებთ თარიღებს მანძილით და არა სურვილით. თუ სამი დღე გაქვთ, ორი მიმართულება ჯდება; ოთხი დღით - სამი. როცა ვინმე გვთხოვს, რომ ერთ დღეში სვანეთიც ნახოს და ყაზბეგიც, პირდაპირ ვეუბნებით, რომ ეს შეუძლებელია, და ალტერნატივას ვთავაზობთ.

საგზაო რეალობა: რა გზებია საქართველოში

ქვეყანაში სამი სხვადასხვა ტიპის გზაა და თითოეული სხვა მანქანას და სხვა დროს მოითხოვს. ავტობანი თბილისიდან დასავლეთისკენ სწრაფი და სტაბილურია. ცენტრალური საავტომობილო გზები - მაგალითად სამხედრო გზა ან კახეთისკენ - ასფალტიანია, მაგრამ ვიწრო, სერპანტინებითა და დატვირთული ტრაფიკით.

სამხედრო გზა ჯვრის უღელტეხილზე 2 379 მეტრზე ადის და მთელი წელი მუშაობს, თუმცა ზამთარში დროებით იკეტება ზვავსაშიშროების გამო. თუშეთის აბანოს უღელტეხილი 2 850 მეტრია, მხოლოდ ჯიპით გადის და წელიწადში მხოლოდ ივნისიდან ოქტომბრის დასაწყისამდეა ღია - ეს საქართველოს ყველაზე რთული გზაა.

მესამე ტიპი გრუნტია: უშგულის, თუშეთის, ხევსურეთისა და რაჭის ნაწილი. აქ ჯიპი სავალდებულოა და ჩვენს ფასში შედის ადგილობრივი მძღოლით, რომელიც ამ კონკრეტულ ხეობას იცნობს. ჩვეულებრივი სედანით ასეთ გზაზე შესვლა არ ღირს.

UNESCO-ს ძეგლები და რომელ ტურში ხვდება თითოეული

საქართველოში მსოფლიო მემკვიდრეობის ოთხი ობიექტია. მცხეთის ისტორიული ძეგლები - სვეტიცხოველი, ჯვარი და სამთავრო - თბილისიდან 20 კილომეტრშია და თითქმის ყველა ერთდღიან მარშრუტს ეწერება. გელათის მონასტერი, რომელიც დავით აღმაშენებელმა 1106 წელს დააარსა, ქუთაისთან დგას.

ზემო სვანეთი 1996 წლიდან არის სიაში და ცალკე გამოყოფილია ჩაჟაში, უშგულის ერთ-ერთი უბანი, როგორც ყველაზე სრულად შემონახული. კოლხური ტყეები და ჭაობები 2021 წელს დაემატა - ეს დასავლეთ საქართველოს რელიქტური ტყეებია, რომელთა ნაწილი ბათუმიდან მისაწვდომია.

გარდა ამისა, არამატერიალური მემკვიდრეობის სიაშია ქვევრის ღვინის დაყენების მეთოდი, რომელიც 2013 წელს შევიდა, და ქართული დამწერლობის სამი ანბანი, რომლებიც 2016 წელს. ორივე კახეთის ღვინის და თბილისის კულტურულ მარშრუტებშია ჩაქსოვილი.

მაღალი და დაბალი სეზონი: პრაქტიკული განსხვავება

ივლისი და აგვისტო ყველაზე დატვირთული თვეებია. ამ დროს სასტუმროების ჯავშანი სამი-ოთხი კვირით ადრე უნდა გაკეთდეს, განსაკუთრებით ბათუმში, ყაზბეგსა და მესტიაში. პოპულარულ ობიექტებზე - გერგეტის ტაძარი, უფლისციხე, ვარძია - შუადღისას ხალხი ბევრია, ამიტომ დილით 9-მდე მისვლას ვგეგმავთ.

სექტემბრის შუიდან ოქტომბრის ბოლომდე რთველია და ეს ცალკე პიკია კახეთში. მარნები ამ დროს ყველაზე საინტერესოა, მაგრამ ყველაზე დატვირთულიც - ოჯახური მარნები ხშირად მხოლოდ წინასწარი შეთანხმებით იღებენ სტუმარს. ამიტომ რთველის თარიღებს ორი კვირით ადრე ვჯავშნით.

აპრილი, მაისი, ოქტომბრის ბოლო და ნოემბერი ყველაზე მშვიდი პერიოდია: ობიექტები ღიაა, ხალხი ნაკლებია და სასტუმროები თავისუფალი. ერთადერთი შეზღუდვა ისაა, რომ მაღალმთიანი სოფლების ნაწილი შეიძლება ჯერ არ გაიხსნას ან უკვე დაიკეტოს - ამას კონკრეტულ თარიღზე გადავამოწმებთ.

საკვები, დიეტა და ალერგიები

ქართული სამზარეულო ხორცზეა აგებული, მაგრამ ვეგეტარიანელისთვის მაინც უფრო მარტივია, ვიდრე რეგიონის სხვა ქვეყნებში. მიზეზი მარხვაა: მართლმადიდებლური კალენდრის გამო საუკუნეების განმავლობაში ჩამოყალიბდა სრულად მცენარეული კერძების დიდი ჯგუფი - ლობიო, ფხალი, ბადრიჯანი ნიგვზით, სოკო, ჭარხლის სალათი.

ვეგანისთვის მთავარი ყურადღება ნიგოზზე და ყველზეა: ბევრი კერძი, რომელიც მცენარეულად გამოიყურება, ყველს შეიცავს. რესტორანში ამას გიდი ყოველთვის ზუსტად გადაამოწმებს ქართულად, რადგან მენიუს ინგლისური თარგმანი ხშირად არაზუსტია.

თუ ალერგია გაქვთ - განსაკუთრებით ნიგოზზე, რომელიც ქართულ სამზარეულოში ყველგან არის - შეტყობინებაში აუცილებლად დაწერეთ. რესტორნებს და გესთჰაუსებს წინასწარ ვაფრთხილებთ და ღამისთევიან მარშრუტებზე ამას განსაკუთრებით ვაკონტროლებთ.

ენა და კომუნიკაცია მარშრუტზე

სახელმწიფო ენა ქართულია და მას საკუთარი ანბანი აქვს - 33 ასო, რომელიც ლათინურსაც და კირილიცასაც არ ჰგავს. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ ქუჩის აბრებს სოფელში ვერ წაიკითხავთ, თუმცა მთავარ მაგისტრალებზე დუბლირებული ლათინური ტრანსლიტერაციაა.

თბილისსა და ბათუმში ახალგაზრდები ინგლისურად ლაპარაკობენ, ხოლო საშუალო და უფროსი თაობა რუსულად. რეგიონში, განსაკუთრებით მთაში, არც ერთი არ იმუშავებს - სწორედ ამიტომ არის გიდი არა ფუფუნება, არამედ ტექნიკური საჭიროება.

ჩვენი გიდები ქართულად, ინგლისურად ან რუსულად მუშაობენ. თუ სხვა ენა გჭირდებათ, წინასწარ გვითხარით: გარკვეული ენებისთვის ცალკე გიდს ვნახულობთ, თუმცა ამას რამდენიმე დღიანი წინსვლა სჭირდება და ყველა თარიღზე არ გამოდის.

უსაფრთხოება და გადაუდებელი სიტუაციები

საქართველოში ერთიანი გადაუდებელი ნომერია 112 - პოლიცია, სასწრაფო და სახანძრო. ოპერატორები ინგლისურად პასუხობენ. ეს ნომერი ყველა ჩვენს მარშრუტის ფურცელზე წერია, თუნდაც ის ჩვენს 24-საათიან ხაზს ჰქონდეს დამატებული.

მთის მარშრუტებზე სამი რამ აქვს მნიშვნელობა: კავშირი, ამინდი და სიმაღლე. მობილური ქსელი ხეობების ნაწილში არ მუშაობს, ამიტომ მძღოლი ყოველ შემოსვლისას ჩვენს დისპეტჩერს ატყობინებს მდებარეობას. თუ ჯგუფი დათქმულ დროში არ გამოჩნდა, რეაგირება ავტომატურად იწყება.

სამედიცინო დაზღვევა ტურის ფასში არ შედის, მაგრამ ცალკე ვაფორმებთ და მთის მარშრუტებზე მას პირდაპირ გირჩევთ. ეს განსაკუთრებით ეხება ლაშქრობასა და ჯიპ-ტურებს, სადაც უახლოესი საავადმყოფო შეიძლება ერთი საათის სავალზე იყოს.

ფოტო, დრონი და გადაღების წესები

ეკლესიებისა და მონასტრების უმეტესობაში ფოტოს გადაღება შიგნით აკრძალულია ან შეზღუდულია, გარეთ კი თავისუფალი. ეს ცალკეული სავანის წესია და არა ზოგადი კანონი, ამიტომ გიდი ყოველ ობიექტთან წინასწარ გეტყვით. ფრესკებზე ფლეშის გამოყენება ყველგან აკრძალულია.

დრონისთვის საქართველოში რეგისტრაცია საჭიროა და აეროპორტებთან, სამხედრო ობიექტებთან და სასაზღვრო ზონებთან ფრენა იკრძალება. ეს უკანასკნელი განსაკუთრებით ეხება ყაზბეგს, თუშეთს და სვანეთის ნაწილს. წესები დროდადრო იცვლება, ამიტომ თქვენს თარიღთან ახლოს ვამოწმებთ და პასუხს წერილობით გაძლევთ.

ტანსაცმელზე: მოქმედ მონასტრებში ქალებს თავსაბურავი და გრძელი კაბა სჭირდებათ, მამაკაცებს - გრძელი შარვალი. შესასვლელში ჩვეულებრივ დევს შემოსაკრავი ქსოვილები, მაგრამ ყველგან არა. მარშრუტის ფურცელში ვნიშნავთ, რომელ ობიექტზე რა მოქმედებს.

ფული, ბარათები და რა უნდა გქონდეთ ნაღდად

ვალუტა ლარია და თბილისში, ბათუმსა და ქუთაისში ბარათი თითქმის ყველგან მუშაობს. ბანკომატები ქალაქებში ბევრია და უცხოურ ბარათს იღებს, თუმცა ზოგი მათგანი ოპერაციაზე საკუთარ საკომისიოს ამატებს - ამას ეკრანზე აჩვენებს დადასტურებამდე.

რეგიონში სურათი სხვაა. მთის სოფლებში - უშგული, თუშეთი, ხევსურეთი - ბარათს ხშირად არავინ იღებს და ბანკომატიც არ არის. ოჯახური მარნები, ბაზრობები და ადგილობრივი გადამზიდები მხოლოდ ნაღდს მუშაობენ.

პრაქტიკული რჩევა: მთაში გასვლამდე ბოლო დიდ ქალაქში აიღეთ ნაღდი ფული - მესტიაში, თელავში, სტეფანწმინდაში ან ქუთაისში. რამდენი, ეს მარშრუტზეა დამოკიდებული და შეთავაზებაში კონკრეტულად გწერთ. ვალუტის გადაცვლა ქალაქის გადამცვლელებში უფრო ხელსაყრელია, ვიდრე აეროპორტში.