ვეტერინარი

ვისთვისაა ეს გვერდი

მოგზაურებისთვის, რომლებიც ცხოველთან ერთად ჩამოდიან, და უცხოელებისთვის, რომლებიც საქართველოში ცხოველთან ერთად გადმოდიან.

და მათთვის, ვინც აქ ქუჩის ცხოველი იშვილა და მისი მოვლა და შემდეგ, ალბათ, წაყვანა სურს.

ჩვენი როლი

ჩვენ ვეტერინარები არ ვართ და ცხოველის მკურნალობას არ ვწყვეტთ.

ვარჩევთ კლინიკას, ვაწყობთ ვიზიტს, თარგმანს და ტრანსპორტს, და დოკუმენტების მოთხოვნებს შესაბამის სამსახურებთან ვამოწმებთ. კლინიკებისგან საკომისიოს არ ვიღებთ.

კლინიკის არჩევა

თბილისში და ბათუმში რამდენიმე ვეტერინარული კლინიკაა, სხვადასხვა აღჭურვილობით.

ვამოწმებთ, აქვს თუ არა კლინიკას ლაბორატორია, რენტგენი და ქირურგიის შესაძლებლობა.

პატრონების შეფასებები და ვეტერინარის გამოცდილება კონკრეტულ ცხოველთან მნიშვნელოვანია.

სასწრაფო დახმარება

ზოგი კლინიკა ღამითაც მუშაობს, ზოგი კი მხოლოდ დღისით.

გირჩევთ, ჩამოსვლისთანავე იცოდეთ უახლოესი ღამის კლინიკის მისამართი.

სასწრაფო შემთხვევაში კლინიკას წინასწარ ვურეკავთ და ტრანსპორტს ვაწყობთ.

სასწრაფოს ნიშნები

სუნთქვის გაძნელება, ძლიერი სისხლდენა, გონების დაკარგვა, კრუნჩხვა ან მუცლის სწრაფი გაბერვა დაუყოვნებელი ვიზიტის მიზეზია.

ასევე სასწრაფოა მოწამვლის ეჭვი ან მანქანასთან შეჯახება.

ასეთ დროს დაურეკეთ ჩვენ და კლინიკას, და ცხოველი მშვიდად, თბილად გადაიყვანეთ.

ენა ვიზიტისას

ზოგი ვეტერინარი ინგლისურად ან რუსულად საუბრობს, ზოგი მხოლოდ ქართულად.

საჭიროებისას თარჯიმანი ადგილზე ან ტელეფონით ერთვება.

მედიკამენტის დოზას და მოვლის წესს თქვენს ენაზე ვწერთ.

ცხოველის ისტორია

წინა აცრების, ანალიზების და მკურნალობის ჩანაწერები ვეტერინარს დროს უზოგავს.

ცხოველის პასპორტი და ციფრული ასლები ყოველთვის თან იქონიეთ.

საჭიროებისას ჩანაწერებს ვთარგმნით.

აცრები

აცრების გრაფიკს ვეტერინარი ცხოველის ასაკის, ჯანმრთელობის და ცხოვრების წესის მიხედვით ადგენს.

ცოფის საწინააღმდეგო აცრა საზღვრის გადაკვეთისთვის ხშირად სავალდებულოა.

ყოველი აცრა ცხოველის პასპორტში უნდა ჩაიწეროს, და ამას ვეტერინარს ვახსენებთ.

მიკროჩიპი

ბევრი ქვეყანა ცხოველის შემოყვანისთვის მიკროჩიპს ითხოვს.

ჩიპის ნომერი ყველა დოკუმენტში ერთნაირი უნდა იყოს.

თუ ცხოველს ჩიპი არ აქვს, ვეტერინარი მას აქ დაუდგამს, და ეს აცრამდე უნდა მოხდეს, თუ დანიშნულების ქვეყანა ამას ითხოვს.

ცხოველის შემოყვანა საქართველოში

შემოყვანის მოთხოვნები იმ ქვეყანაზეა დამოკიდებული, საიდანაც ჩამოდიხართ, და დროდადრო იცვლება.

ხშირად საჭიროა ვეტერინარული ცნობა, ცოფის აცრის დადასტურება და იდენტიფიკაცია.

მიმდინარე წესებს ჩამოსვლამდე შესაბამის სამსახურთან ვამოწმებთ.

ავიაკომპანიის წესები

ავიაკომპანიებს ცხოველის გადაყვანის საკუთარი წესები აქვთ: სალონში, ბარგის განყოფილებაში თუ ტვირთად.

ზოგი ჯიში და ზომა შეზღუდულია, და ზაფხულის სიცხეში ზოგი ავიაკომპანია ცხოველს ბარგში არ იღებს.

ადგილს ცხოველისთვის ბილეთთან ერთად ვჯავშნით, რადგან ის შეზღუდულია.

ცხოველის გაყვანა საქართველოდან

გაყვანისთვის დანიშნულების ქვეყნის მოთხოვნები მოქმედებს, და ზოგი ქვეყანა ძალიან მკაცრია.

ზოგი ქვეყანა ანტისხეულების ანალიზს და გარკვეულ ლოდინის პერიოდს ითხოვს.

ამიტომ მომზადებას ადრე ვიწყებთ, და ვადებს ვეტერინართან და შესაბამის სამსახურთან ვგეგმავთ.

საექსპორტო ცნობა

გაყვანისას ხშირად ოფიციალური ვეტერინარული ცნობაა საჭირო, რომელსაც უფლებამოსილი სამსახური გასცემს.

ცნობას საკუთარი ვადა აქვს, და ის ფრენამდე ცოტა ხნით ადრე უნდა გაიცეს.

თარიღს ფრენასთან ერთად ვგეგმავთ, რომ ვადა არ გავიდეს.

ქუჩის ცხოველის შვილება

ბევრი უცხოელი საქართველოში ქუჩის ძაღლს ან კატას იშვილებს.

პირველი ნაბიჯი ვეტერინართან ვიზიტია: შემოწმება, ანალიზები, აცრები და მიკროჩიპი.

თუ შემდეგ მისი წაყვანა გსურთ, დოკუმენტებს თავიდანვე დანიშნულების ქვეყნის მოთხოვნებით ვამზადებთ.

ქუჩის ცხოველები

ქალაქებში და სოფლებში ბევრი ქუჩის ძაღლი და კატაა, და მათი უმეტესობა მშვიდია.

უცნობ ცხოველს ხელი ნუ მოუსვით და თქვენი ცხოველი მასთან ნუ მიიყვანეთ.

თუ ცხოველმა გიკბინათ ან გკაწრათ, ექიმთან დაუყოვნებლივ მიდით, და ამაში გეხმარებით.

ტკიპები და პარაზიტები

ტყეში და მინდორში ტკიპები და სხვა პარაზიტები ხშირია, განსაკუთრებით, თბილ სეზონზე.

პარაზიტების საწინააღმდეგო საშუალებას ვეტერინარი გირჩევთ, ჩამოსვლისთანავე.

ლაშქრობის შემდეგ ცხოველი ყურადღებით დაათვალიერეთ.

მთაში ცხოველთან

მთაში ცხვრის ფარებს ხშირად დიდი მწყემსი ძაღლები იცავენ.

ფარას შორიდან აუარეთ, თქვენი ძაღლი საბელით იქონიეთ და მწყემსს ნუ შეაწუხებთ.

სიმაღლე, სიცივე და გრძელი ბილიკი ცხოველისთვისაც დამღლელია, და მარშრუტს ამის მიხედვით ვარჩევთ.

სიცხე

ზაფხულში ქალაქებში სიცხე ძლიერია, და ასფალტი ცხოველის თათებს წვავს.

სეირნობას ადრე დილით და საღამოს ვგეგმავთ.

ცხოველი მანქანაში არასოდეს დატოვოთ, თუნდაც ცოტა ხნით.

ცხოველზე ორიენტირებული განთავსება

ყველა სასტუმრო და ბინა ცხოველს არ იღებს, და ზოგი დამატებით პირობებს აწესებს.

ცხოველთან განთავსებას ცალკე გვერდზე ვხსნით.

ჯავშნისას ცხოველის ზომას, რაოდენობას და ჯიშს ყოველთვის ვასახელებთ.

ბინა გრძელვადიანად

გრძელვადიანი ქირისას ზოგი მესაკუთრე ცხოველს არ იღებს, ზოგი კი დამატებით დეპოზიტს ითხოვს.

ცხოველს ბინის ძიების ბრიფში თავიდანვე ვწერთ.

ეზოიანი ბინა ან პარკთან სიახლოვე ძაღლის პატრონისთვის დიდ განსხვავებას ქმნის.

ცხოველი ქალაქში

ქალაქში ძაღლს საბელით ასეირნებენ, და ნარჩენების აღება პატრონის ვალდებულებაა.

თბილისში რამდენიმე პარკი და ძაღლების სასეირნო ადგილია.

ზოგი კაფე და რესტორანი ცხოველს იღებს, და ასეთ ადგილებს გირჩევთ.

ტრანსპორტი ცხოველთან

ტაქსის მძღოლი ყოველთვის ცხოველს არ იღებს, და ამას წინასწარ ვაზუსტებთ.

ქალაქებს შორის მოგზაურობისთვის კერძო მძღოლი ყველაზე მოსახერხებელია.

გრძელ გზაზე შესვენებებს ცხოველისთვისაც ვგეგმავთ.

საკვები და აფთიაქი

ცხოველის საკვები და ვეტერინარული აფთიაქები ქალაქებში ხელმისაწვდომია.

კონკრეტული ბრენდი ყოველთვის არ იყიდება, და მცირე მარაგი თან ჯობს.

საკვების შეცვლა ნელა, რამდენიმე დღეში ჯობს, რომ კუჭი არ აეშალოს.

მომვლელი და სასტუმრო ცხოველისთვის

თუ ტურზე ცხოველს ვერ წაიყვანთ, მომვლელს ან ცხოველის სასტუმროს ვეძებთ.

ვამოწმებთ პირობებს, სისუფთავეს და იმას, ვინ იქნება ცხოველთან.

პირველად მოკლე დროით დატოვება ცხოველს შეგუებაში ეხმარება.

მოვლა და ჰიგიენა

ცხოველის სალონები ქალაქებში ბალნის მოვლას, ფრჩხილების დაჭრას და დაბანას სთავაზობენ.

გრძელბეწვიან ძაღლს ზაფხულის სიცხეში მოვლა განსაკუთრებით სჭირდება.

სალონს ვირჩევთ, სადაც ცხოველს მშვიდად ეპყრობიან.

ქირურგია და მკურნალობა

თუ ცხოველს ოპერაცია სჭირდება, ვეტერინარი გეგმას, რისკებს და აღდგენას გიხსნით.

დიდი მკურნალობის წინ ღირს მეორე ვეტერინარის აზრიც.

ოპერაციის შემდეგ მოვლის წესს თქვენს ენაზე ვწერთ.

ხანდაზმული ცხოველი

ხანდაზმულ ცხოველს ხშირად ქრონიკული დაავადება და რეგულარული მედიკამენტი აქვს.

მოგზაურობამდე ვეტერინარის აზრი გრძელ ფრენაზე და კლიმატზე მნიშვნელოვანია.

მედიკამენტების მარაგი და წინა დასკვნები თან იქონიეთ.

კატები

კატები ახალ გარემოს ძაღლებზე ხშირად უფრო ნელა ეჩვევიან.

ჩამოსვლის შემდეგ პირველ დღეებში კატას მშვიდი ოთახი, ნაცნობი ნივთები და მისი ტუალეტი სჭირდება.

ფანჯრები და აივანი ახალ ბინაში წინასწარ შეამოწმეთ, რომ კატა არ გადმოვარდეს.

ლეკვები და კნუტები

ძალიან პატარა ცხოველს აცრები ჯერ არ აქვს დასრულებული, და საზღვრის გადაკვეთა ხშირად არ შეიძლება.

ზოგი ქვეყანა შემოყვანისთვის მინიმალურ ასაკს ადგენს.

ლეკვის ან კნუტის მოგზაურობას ვეტერინართან და წესებთან ერთად ვგეგმავთ.

სტერილიზაცია

სტერილიზაცია და კასტრაცია საქართველოს კლინიკებში ჩვეულებრივი ოპერაციებია.

შვილებული ქუჩის ცხოველისთვის ეს ხშირად პირველი ოპერაციაა, ვეტერინარის რჩევით.

ოპერაციის შემდეგ ცხოველს რამდენიმე დღე სიმშვიდე სჭირდება, და მოგზაურობას ამის მიხედვით ვგეგმავთ.

პროფილაქტიკური შემოწმება

ხანგრძლივად აქ ცხოვრებისას ცხოველს რეგულარული შემოწმება სჭირდება, ისევე როგორც სახლში.

ვეტერინარი კბილებს, ყურებს, წონას და კანს ამოწმებს.

ყოველწლიურ ვიზიტს აცრასთან ერთად ხშირად ვგეგმავთ.

წყალი და საჭმელი გზაში

გრძელ გზაზე ცხოველს წყალი რეგულარულად სჭირდება, განსაკუთრებით, ზაფხულში.

ფრენამდე რამდენიმე საათით ადრე მსუბუქი კვება ჯობს, რომ გზაში გული არ აერიოს.

დასაკეცი თასი და წყლის ბოთლი ცხოველის ჩანთაში ყოველთვის იქონიეთ.

სტრესი მოგზაურობისას

ფრენა, ახალი სუნები და ხმები ცხოველისთვის სტრესულია.

ნაცნობი საბანი, სათამაშო და რეჟიმის შენარჩუნება ცხოველს ამშვიდებს.

დამამშვიდებელ საშუალებას მხოლოდ ვეტერინარი ნიშნავს, რადგან ფრენისას ზოგი საშუალება სახიფათოა.

სხვა ცხოველებთან შეხვედრა

ძაღლების პარკში და სასეირნო ადგილებში თქვენი ცხოველი სხვა ცხოველებს ხვდება.

აცრები და პარაზიტების საწინააღმდეგო დამუშავება ამ დროს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

უცნობ ძაღლთან პირველ შეხვედრას მშვიდად და საბელით ჯობს.

ზამთარი

მთაში ზამთარი ცივია, და მოკლებეწვიან ან პატარა ძაღლს თბილი სამოსი სჭირდება.

თოვლში ხანგრძლივი სეირნობის შემდეგ თათები გაიმშრალეთ და დაათვალიერეთ.

ქალაქში ზამთარი რბილია, მაგრამ ცივ და ქარიან დღეებში სეირნობას ვამოკლებთ.

დღესასწაულები და ფეიერვერკი

ახალ წელს და ზოგ დღესასწაულზე ქალაქებში ფეიერვერკი და ხმაურია.

ბევრი ცხოველი ამ დროს შიშობს და ზოგჯერ გაქცევას ცდილობს.

ასეთ საღამოს ცხოველი სახლში, დახურულ ოთახში დატოვეთ, და საჭიროებისას ვეტერინარს ჰკითხეთ.

სუფრის ნარჩენები

ქართული სუფრა გულუხვია, და მასპინძლები ზოგჯერ ცხოველსაც უმასპინძლდებიან.

ძვლები, ცხარე და ცხიმიანი საკვები და ზოგი ხილი ცხოველისთვის საზიანოა.

მასპინძლებს თავაზიანად სთხოვეთ, რომ ცხოველს სუფრიდან არ აჭამონ.

ჩანაწერები სახლისთვის

აქ ჩატარებული მკურნალობის და აცრების ჩანაწერები სახლში თქვენს ვეტერინარს დასჭირდება.

ვითხოვთ, რომ ყველაფერი ცხოველის პასპორტში ჩაიწეროს და დასკვნა ციფრულადაც მოგცენ.

საჭიროებისას დასკვნას თქვენს ენაზე ვთარგმნით.

თავშესაფრები და მოხალისეობა

საქართველოში რამდენიმე ცხოველთა თავშესაფარი და მოხალისეთა ჯგუფია.

ზოგი უცხოელი მათ დროით, საკვებით ან დროებითი მოვლით ეხმარება.

თუ ამ საქმეში ჩართვა გსურთ, სანდო ორგანიზაციების პოვნაში გეხმარებით.

ცხოვრების დასასრული

ცხოველის დაკარგვა, განსაკუთრებით სახლიდან შორს, ძალიან მძიმეა.

ვეტერინარი გიხსნით ვარიანტებს, და ამ საუბარს მშვიდად და თქვენს ენაზე ვაწყობთ.

კრემაციის ან დაკრძალვის შესაძლებლობას და წესებს ვაზუსტებთ, თუ ამას ისურვებთ.

დაკარგული ცხოველი

თუ ცხოველი დაიკარგა, მიკროჩიპი და საყელურზე ტელეფონის ნომერი ყველაზე მეტად გეხმარებათ.

ადგილობრივ ჯგუფებში და კლინიკებში ფოტოს და ინფორმაციის გავრცელებაში გეხმარებით.

ახალ ადგილას პირველ დღეებში ცხოველი განსაკუთრებით ყურადღებით ადევნეთ თვალი.

ეგზოტიკური ცხოველები

ფრინველებს, ქვეწარმავლებს და სხვა ეგზოტიკურ ცხოველებს სპეციალიზებული ვეტერინარი სჭირდება.

ზოგი სახეობის გადაყვანა საერთაშორისო შეზღუდვებს ექვემდებარება, და სპეციალური ნებართვაა საჭირო.

ასეთ შემთხვევაში წესებს შესაბამის სამსახურთან ცალკე ვამოწმებთ.

ცხოველის დაზღვევა

ზოგი პატრონი ცხოველისთვის საკუთარ ქვეყანაში დაზღვევას ყიდულობს, რომელიც საზღვარგარეთაც მოქმედებს.

ანაზღაურებისთვის ვეტერინარის დასკვნა და ქვითარი ხშირად საჭიროა.

დოკუმენტებს ინგლისურად ან თქვენს ენაზე ვითხოვთ.

მოგზაურობა ქვეყნის შიგნით

საქართველოში ცხოველთან მოგზაურობა მანქანით ყველაზე მარტივია.

ზოგ ტურისტულ ადგილას, მონასტრებში და მუზეუმებში ცხოველით შესვლა არ შეიძლება.

ტურს ამის მიხედვით ვგეგმავთ, რომ ცხოველი მანქანაში მარტო არ დარჩეს.

ბავშვები და ცხოველი

ახალ ადგილას ცხოველი ზოგჯერ ნერვიულობს, და ბავშვებთან ურთიერთობას დაკვირვება სჭირდება.

ქუჩის ცხოველებთან ბავშვებს წინასწარ აუხსენით, რომ ხელი არ მოუსვან.

ცხოველთან ოჯახურ მოგზაურობას ოჯახის განყოფილებაშიც ვხსნით.

აქ მცხოვრებთათვის

აქ მცხოვრებნი ხშირად მუდმივ ვეტერინარს, მომვლელს და ცხოველის სასტუმროს ეძებენ.

ვეხმარებით სანდო ადამიანების პოვნაში, სახლთან ახლოს.

რეგულარული აცრების თარიღებს წინასწარ გახსენებთ, თუ ამას ისურვებთ.

ვადები და დაგეგმვა

ცხოველის გადაყვანის დოკუმენტები ზოგჯერ კვირებს ან თვეებსაც კი იღებს, განსაკუთრებით, მკაცრ ქვეყნებში.

ამიტომ გეგმას ფრენის თარიღიდან უკუღმა ვადგენთ.

ყოველ ნაბიჯს ცხრილში ვწერთ, რომ არაფერი გამოგრჩეთ.

ტიპური შეცდომები

ფრენამდე ცოტა ხნით ადრე დოკუმენტების დაწყება, როცა ლოდინის პერიოდი უკვე ვერ ეტევა.

მიკროჩიპის დაყენება ცოფის აცრის შემდეგ, როცა ქვეყანა პირიქით ითხოვს.

ცხოველის დატოვება მანქანაში სიცხეში.

რა გვჭირდება თქვენგან

რა ცხოველია, ასაკი, ჯიში და ჯანმრთელობა.

საიდან ჩამოდიხართ და სად აპირებთ წასვლას შემდეგ, და თარიღები.

ცხოველის პასპორტი, აცრების ჩანაწერები და ენა, რომელზეც ვეტერინართან საუბარი გსურთ.

ფასი

ვეტერინარული მომსახურების ფასს კლინიკა ადგენს, და მას პირდაპირ კლინიკას უხდით.

სახელმწიფო მოსაკრებლები ოფიციალურია, თარჯიმანი და ტრანსპორტი კი ცალკე ხაზებია.

ჩვენს კოორდინაციაზე წინასწარ ვთანხმდებით, და კლინიკებისგან არაფერს ვიღებთ.