ბათუმი და შავი ზღვა: სამდღიანი ტური თბილისიდან
ბათუმი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის დედაქალაქია, დაახლოებით 170 000 მცხოვრებით, და ერთადერთი ქართული ქალაქია, სადაც სუბტროპიკული კლიმატი, ზღვა და მთა ერთმანეთისგან ნახევარი საათის სავალზეა. ქვემოთ სამი დღის განრიგია საათობრივად, ზუსტი მანძილები, განთავსება და ის, რაც ფასში შედის და რაც არა - რომ ტური ჯავშნამდე სრულად იცოდეთ.
- 2-3 დღეხანგრძლივობა
- ~370 კმ თბილისიდანმანძილი
- ივნისი-სექტემბერისაბანაო სეზონი
- 1-7 ადამიანიჯგუფი
განრიგი დღეების მიხედვით
წყვილი ასე იკითხება: ჯერ დღე, მერე საათი. ქვემოთ სამდღიანი გეგმაა; თუ ორ დღემდე შეამოკლებთ, გონიო მთებს უნდა გაუყოს დღე და მშვიდი მოგზაურობა დევნად გადაიქცევა. წვიმამ ან ავტობანზე დატვირთვამ შეიძლება საათი ამა თუ იმ მხარეს წაწიოს; თანმიმდევრობა კი ისევე რჩება, როგორც დაწერილია.
-
1 · 08:00
გამგზავრება თბილისიდან
ბათუმამდე დაახლოებით 370 კილომეტრია და გზა 5-6 საათს იკავებს. მარშრუტი გორსა და ქუთაისზე გადის, მთავარი ნაწილი ავტობანია, ამიტომ მოძრაობა თანაბარია. ადრე ვგზავნით იმისთვის, რომ პირველივე საღამო ბულვარზე გაატაროთ და არა მანქანაში.
-
1 · 12:30
შესვენება ქუთაისში
ვჩერდებით შუა გზაზე, საქართველოს მეორე ქალაქში, სადილისთვის. სურვილის შემთხვევაში 40 წუთს ვატარებთ გელათის მონასტერში, რომელიც დავით აღმაშენებელმა 1106 წელს დააარსა. ეს პირველ დღეს დაახლოებით ერთ საათს ამატებს, ამიტომ წინასწარ ვთანხმდებით.
-
1 · 16:30
ჩასვლა ბათუმში
სასტუმროში განთავსება ცენტრში ან ბულვარის სიახლოვეს. ჩემოდნის დატოვების შემდეგ დღე თავისუფალია: ბათუმის ცენტრი კომპაქტურია და ყველაფერი ფეხით მისადგომია. ზაფხულში ამ დროს ზღვა ჯერ კიდევ თბილია - ბანაობისთვის ერთი საათი რჩება.
-
1 · 19:00
ბულვარი მზის ჩასვლისას
ბულვარი შვიდ კილომეტრზეა გადაჭიმული და 1881 წელს გაშენდა - ის ქალაქზე ხნიერია იმ სახით, როგორიც დღეს ბათუმია. აქ დგას ალფაბეტის კოშკი 130 მეტრით, ქართული ანბანის 33 ასოთი სპირალზე, და თამარ კვესიტაძის მოძრავი ქანდაკება „ალი და ნინო“ - რვამეტრიანი, რომელიც ყოველ საღამოს ნელა ერთმანეთში გადის.
-
2 · 10:00
ძველი ბათუმი და პიაცა
ძველი ქალაქი ფეხით: XIX საუკუნის ბოლოს აშენებული სახლები, სადაც ერთ კვარტალში ქართული, სომხური, ბერძნული და თურქული კვალია. პიაცა, ასტრონომიული საათი, ევროპის მოედანი და ბათუმის ჩიხები - სამი საათი მშვიდი ტემპით.
-
2 · 14:30
ბოტანიკური ბაღი მწვანე კონცხზე
ბაღი ქალაქიდან ცხრა კილომეტრშია, 1912 წელს ანდრეი კრასნოვმა დააარსა და 100 ჰექტარზე მეტს იკავებს. ცხრა ფლორისტულ განყოფილებად არის დაყოფილი - იაპონური, ავსტრალიური, ჩრდილოამერიკული და ასე შემდეგ. სრული შემოვლა სამ საათს იღებს, ხოლო ქვედა შესასვლელიდან ზღვამდე პირდაპირ ჩადიხართ.
-
3 · 09:30
გონიო-აფსაროსის ციხე
რომაული ციხე-სიმაგრე ბათუმიდან 12 კილომეტრში, პირველ საუკუნეში აშენებული. კედლების პერიმეტრი 900 მეტრია და 18 კოშკი ნაწილობრივ შემორჩა. აქ, გადმოცემით, მოციქული მატათა არის დაკრძალული. თურქეთის საზღვარი აქედან რვა კილომეტრშია.
-
3 · 13:00
აჭარის მთები: მახუნცეთი
სანაპიროდან ნახევარ საათში მთაში ადიხართ. მახუნცეთის ჩანჩქერი დაახლოებით 30 მეტრია, გვერდით კი თამარის სახელობის თაღოვანი ქვის ხიდი დგას - XII საუკუნისა, ხსნარის გარეშე აწყობილი და დღემდე გასავლელი. აქვე ჩაის ბაღები და ღვინის პატარა მარნებია.
-
3 · 18:00
დაბრუნება
აქ არჩევანია. მანქანით უკან 5-6 საათია, მატარებლით ბათუმიდან თბილისამდე ხუთი საათი, თვითმფრინავით - ერთი. მატარებელი ყველაზე მოსახერხებელია: დღის ბოლოს ჯდებით და საღამოს თბილისში ხართ. ბილეთს ჩვენ ვჯავშნით, თუმცა ფასში არ შედის.
ხარჯი პუნქტობრივად
ორი სია, რომ მერე აღმოსაჩენი აღარაფერი დარჩეს. ორივეს შეტყობინებით იღებთ კალკულაციასთან ერთად, და ის თანხა, რომელსაც იმ მომენტში გეუბნებით, ზუსტად ის თანხაა, რომელსაც იხდით.
კალკულაციაში შედის
- ტრანსპორტი კარიდან კარამდე: თბილისში თქვენს მისამართზე მოგაკითხავთ და უკან მოგიყვანთ
- ყველაფერი, რასაც მანქანა ხარჯავს - საწვავი, საგზაო მოსაკრებელი, პარკირება სამივე დღის გაჩერებებზე
- თქვენი გიდი, ლიცენზირებული, ქართულ, ინგლისურ ან რუსულ ენაზე
- ორი ღამე ბათუმში, საუზმე სასტუმროშივე
- გასვლები გონიოში და აჭარისწყლის ხეობაში
- ბოთლის წყალი, რომელსაც მანქანაში ცივს ვინახავთ
ადგილზე ნაღდით
- კვება საუზმის გარდა, რესტორნის ფასით
- შესვლა ბოტანიკურ ბაღსა და გონიოში, ადგილზე, სალაროში
- მატარებლის ან თვითმფრინავის ბილეთი უკან, თუ მანქანით დაბრუნება არ გინდათ
- ყველაფერი, რაც წყალზეა: კატერის ქირაობა, წყლის მოტოციკლი, პარასეილინგი
- სამგზავრო და სამედიცინო დაფარვა, რომელსაც ცალკე პოლისად ვაფორმებთ
- ის, რასაც ბოლოს გიდსა და მძღოლს გადაწყვეტთ, რომ მისცემთ
რატომ არ ჯდება ბათუმი ერთ დღეში
თბილისიდან ბათუმამდე 370 კილომეტრია და მანქანით 5-6 საათი. ერთდღიან ვარიანტში მხოლოდ გზაზე 11-12 საათი გამოდის, ქალაქისთვის კი ორი-სამი საათი რჩება - ამდენ ხანში ბულვარზე ერთი გავლა თუ მოხერხდება.
ბათუმის საინტერესო ობიექტები ერთმანეთისგან დაშორებულია: ბოტანიკური ბაღი ცხრა კილომეტრში ჩრდილოეთით, გონიო - 12 კილომეტრში სამხრეთით, მახუნცეთი კი მთაში, 30 კილომეტრზე. ეს სამი სხვადასხვა მიმართულებაა და თითოეული ნახევარ დღეს იღებს.
ორი დღე მინიმუმია და ის მუშაობს, მაგრამ მეორე დღე გადატვირთული გამოდის. სამი დღე კომფორტულია და სწორედ ამას ვურჩევთ - მაშინ ქალაქი, ბაღი და მთები ცალ-ცალკე ეტევა და არსად არ გერბინებათ.
ბულვარი: შვიდი კილომეტრი და რა დგას მასზე
ბათუმის ბულვარი 1881 წელს გაშენდა, როცა ქალაქი თავისუფალ პორტად გამოცხადდა და ევროპული არქიტექტორები ჩამოვიდნენ. დღეს ის შვიდ კილომეტრზეა გადაჭიმული და ორ ნაწილად იყოფა: ძველი, ჭადრებიანი მონაკვეთი და ახალი, რომელიც უკვე ალფაბეტის კოშკამდე აღწევს. მთელ სიგრძეზე ველოსიპედის ცალკე ბილიკი გასდევს და ველოსიპედის ქირაობა ბულვარის რამდენიმე წერტილში შეიძლება.
ალფაბეტის კოშკი 130 მეტრია და 2011 წელს გაიხსნა. მისი სპირალი დნმ-ის ორმაგ ხვეულს იმეორებს, ლენტებზე კი ქართული ანბანის 33 ასოა ამოჭრილი - იდეა ის არის, რომ ანბანი გენეტიკური კოდივით გადაეცემა. ზემოთ სადამკვირვებლო ბაქანია.
თამარ კვესიტაძის „ალი და ნინო“ რვამეტრიანი მოძრავი ქანდაკებაა: ორი ფიგურა ყოველ საღამოს ნელა ერთმანეთისკენ მიიწევს, ერთმანეთში გადის და შემდეგ შორდება. სრული ციკლი დაახლოებით ათი წუთია და საუკეთესოდ ჩამავალ მზეზე ჩანს.
ძველი ბათუმი: არქიტექტურის ფენები
ბათუმის ძველი ნაწილი XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისის პროდუქტია - ეს ნავთობის ბუმის პერიოდია, როცა ბაქოდან მილსადენი ბათუმამდე მოვიდა და ქალაქში ფული შემოდინდა. სწორედ მაშინ აშენდა ის ორ-სამსართულიანი სახლები, რომლებსაც დღეს ტურისტები უღებენ ფოტოს.
ერთ კვარტალში რამდენიმე კულტურის კვალია: ქართული, სომხური, ბერძნული, თურქული და რუსული. ეს შემთხვევითი არაა - პორტმა სხვადასხვა თემი მოიზიდა და თითოეულმა თავისი ეკლესია, სკოლა და ფასადის სტილი დატოვა.
პიაცა 2009 წელს აშენდა და თუმცა ახალია, ძველი ქალაქის ცენტრად იქცა: მოზაიკები, ვიტრაჟები და საღამოს ცოცხალი მუსიკა. აქვე დგას ასტრონომიული საათი, ხოლო რამდენიმე ნაბიჯში - ევროპის მოედანი მედეას ქანდაკებით, რომელსაც ხელში ოქროს საწმისი უჭირავს.
ბოტანიკური ბაღი მწვანე კონცხზე
ბაღი 1912 წელს ანდრეი კრასნოვმა დააარსა და დღეს 100 ჰექტარზე მეტს იკავებს. ის მწვანე კონცხზე დგას, ზღვის პირდაპირ, და სწორედ ეს მდებარეობა აქცევს გამორჩეულად: ტენიანი სუბტროპიკული კლიმატი საშუალებას აძლევს აქ ისეთ მცენარეებს იზარდონ, რომლებიც სხვაგან საქართველოში ვერ გაიზრდებოდა.
ბაღი ცხრა ფლორისტულ განყოფილებადაა დაყოფილი: აღმოსავლეთ აზიური, ჩრდილოამერიკული, ავსტრალიური, ხმელთაშუაზღვისპირული, მექსიკური, ჰიმალაური, ტრანსკავკასიური, ახალზელანდიური და ადგილობრივი კოლხური. პრაქტიკულად მსოფლიოს რამდენიმე კლიმატურ ზონაში გადიხართ ორი საათის განმავლობაში.
შემოვლას სამი საათი სჭირდება და ბილიკები ბორცვიან რელიეფზე გადის - კომფორტული ფეხსაცმელი აუცილებელია. ზედა შესასვლელიდან ქვედამდე ჩასვლა უფრო ადვილია, ვიდრე პირიქით, ამიტომ მძღოლი ზემოთ გტოვებთ და ქვემოთ გელოდებათ.
გონიო-აფსაროსი: რომაული ციხე შავ ზღვაზე
გონიო ბათუმიდან 12 კილომეტრში, სამხრეთით, მდინარე ჭოროხის შესართავთანაა. ციხე პირველ საუკუნეში რომაელებმა ააშენეს და მას აფსაროსი ერქვა - ეს იმპერიის აღმოსავლეთი საზღვრის ერთ-ერთი საყრდენი პუნქტი იყო. მოგვიანებით ბიზანტიელებმა, შემდეგ ოსმალებმა გამოიყენეს.
კედლების პერიმეტრი 900 მეტრია, თავდაპირველი 22 კოშკიდან 18 ნაწილობრივ შემორჩა. შიგნით გათხრები დღემდე გრძელდება - აბანოების, წყალსადენისა და კაზარმების ნაშთები უკვე გამოჩნდა. ტერიტორია ბრტყელია და სიარული მარტივია.
გადმოცემით, აქ არის დაკრძალული მოციქული მატათა, და ეზოში შესაბამისი სამარხია აღნიშნული. არქეოლოგიურად ეს დადასტურებული არაა, მაგრამ ადგილი მომლოცველებისთვის მნიშვნელოვანია. თურქეთის საზღვარი აქედან რვა კილომეტრშია.
აჭარის მთები: მახუნცეთი და ქვის ხიდები
ბათუმიდან მახუნცეთამდე დაახლოებით 30 კილომეტრია და ნახევარი საათი. გზა მდინარე აჭარისწყლის ხეობით მიდის და კლიმატი თვალსაჩინოდ იცვლება: სანაპიროზე ხურვალი და ნოტიოა, მთაში კი გრილი.
მახუნცეთის ჩანჩქერი დაახლოებით 30 მეტრია და მასთან ბილიკი ხუთ წუთში მიდის - ეს იმ იშვიათ შემთხვევათაგანია, როცა ჩანჩქერისთვის ლაშქრობა არ გჭირდებათ. ქვემოთ ბუნებრივი აუზია, სადაც ზაფხულში ბანაობენ, თუმცა წყალი მთისაა და ცივი.
გვერდით თამარის სახელობის თაღოვანი ქვის ხიდი დგას - XII საუკუნისა, დამაკავშირებელი ხსნარის გარეშე აწყობილი და დღემდე გასავლელი. აჭარაში ასეთი შუა საუკუნეების ხიდი ათეულობითაა შემორჩენილი; მახუნცეთისა ყველაზე ხელმისაწვდომია.
ზღვა, პლაჟი და საბანაო სეზონი
ბათუმის პლაჟი კენჭოვანია და არა ქვიშიანი - ეს პირველივე დღეს უნდა იცოდეთ. კენჭს თავისი უპირატესობა აქვს: წყალი უფრო გამჭვირვალეა, ქარში ქვიშა არ დგება. სამაგიეროდ, ფეხსაცმელი წყალში შესასვლელად გამოსადეგია.
საბანაო სეზონი ივნისიდან სექტემბრამდეა. ზღვის ტემპერატურა ივლის-სექტემბერში 24-26 გრადუსამდე ადის, ხოლო სექტემბერი ხშირად საუკეთესო თვეა: წყალი ჯერ კიდევ თბილია, ხალხი კი ნაკლები.
თუ ქვიშა გჭირდებათ, ურეკი 50 კილომეტრშია - იქ მაგნიტური, შავი ქვიშაა, რომელსაც სამკურნალო თვისებებს მიაწერენ. ქობულეთი 25 კილომეტრშია და უფრო მშვიდია. ორივეს დღის ექსკურსიად ვამატებთ, თუ გინდათ.
ამინდი და როდის ჩამოხვიდეთ
ბათუმი საქართველოს ყველაზე ნოტიო ქალაქია - წელიწადში დაახლოებით 2 500 მილიმეტრი ნალექი მოდის, ორჯერ მეტი, ვიდრე თბილისში. ეს ნიშნავს, რომ წვიმა ზაფხულშიც მოსალოდნელია, თუმცა ის ჩვეულებრივ მოკლეა და ძლიერი.
ივნისი და სექტემბერი ყველაზე დაბალანსებული თვეებია: 24-28 გრადუსი, ზღვა თბილია და ხალხი ნაკლებია, ვიდრე აგვისტოში. ივლის-აგვისტო პიკია - ფასები მაღალია და ბულვარი საღამოობით ხალხმრავალი. აგვისტოში სასტუმროს ჯავშანი სამი-ოთხი კვირით ადრე უნდა გაკეთდეს, თორემ ცენტრში თითქმის არაფერი რჩება.
ზამთარში ბათუმი არ იხურება. რესტორნები, ბოტანიკური ბაღი, ძველი ქალაქი და კაზინოები მთელი წელი მუშაობს, ტემპერატურა კი იშვიათად ეცემა 8 გრადუსზე ქვემოთ. ბანაობა შეუძლებელია, მაგრამ ზამთრის ბათუმი ნახევარ ფასად გამოდის.
აჭარული სამზარეულო: რა უნდა გასინჯოთ
აჭარული ხაჭაპური ნავის ფორმისაა, ცენტრში კვერცხი და კარაქი - და სწორედ აქ უნდა გასინჯოთ, რადგან ორიგინალში ცომი უფრო თხელია და ყველი უფრო მარილიანი, ვიდრე თბილისურ ვერსიებში. ერთი ულუფა ორ ადამიანზე გამოდის.
ბორანო და სინორი ორი კარაქიანი კერძია, რომელიც სანაპიროზე იშვიათად გხვდებათ და მთაში უნდა ეძებოთ. აჭარული ჩირბული - კვერცხი კაკლით - საუზმის კლასიკაა. ზღვის პროდუქტებიდან ქაფშია და კეფალი ყველაზე ადგილობრივია.
აჭარა ჩაის მხარეა: საბჭოთა პერიოდში აქ ქვეყნის ჩაის უმეტესობა იწარმოებოდა და დღეს პატარა პლანტაციები აღდგა. მახუნცეთის მიმართულებით ჩაის ბაღებში დეგუსტაციაზე ვჩერდებით - ეს უფასოა და 20 წუთს იღებს. ღვინოდან ადგილობრივი ჩხავერია საძებნი: მსუბუქი, ვარდისფერი და სანაპიროს კერძებთან ბევრად უკეთ მიდის, ვიდრე კახური წითელი.
ვისთვის არის ეს ტური
მარშრუტი ფიზიკურად მსუბუქია. ყველაზე რთული გადაადგილებაა - 5-6 საათი მანქანაში პირველ დღეს - დანარჩენი კი ქალაქში სიარული და მოკლე ბილიკებია. ბოტანიკურ ბაღში სამი საათი ფეხით გამოდის, თუმცა ტემპი თქვენია.
ვისთვის განსაკუთრებით გამოდგება: ოჯახებისთვის ბავშვებით. ბათუმში ზღვა, დელფინარიუმი, ველოსიპედის ბილიკი ბულვარზე და საბაგირო ერთ ადგილზეა თავმოყრილი, ხოლო მანძილები მოკლეა. საბაგირო „არგო“ 2,6 კილომეტრია და ანურიის მთაზე ადის - ზემოდან მთელი ყურე და პორტი ერთ კადრში ჩანს.
ვისთვის ნაკლებად: მათთვის, ვინც სიმშვიდეს ეძებს აგვისტოში - ეს პიკია და ბულვარი საღამოობით სავსეა. ასეთ შემთხვევაში ქობულეთში ან მწვანე კონცხზე განთავსებას ვთავაზობთ, საიდანაც ცენტრამდე 15-25 წუთია.
ხშირი კითხვები ბათუმის ტურზე
ვერ იპოვეთ პასუხი? მოგვწერეთ WhatsApp-ზე - გიპასუხებთ პირადად.
ორი დღე საკმარისია თუ სამი მჭირდება?
ორი დღე მინიმუმია და მუშაობს, მაგრამ მეორე დღე ძალიან დატვირთული გამოდის: ქალაქი, ბოტანიკური ბაღი და გონიო ერთად. სამდღიან ვერსიაში ეს ცალკე დღეებია და ტემპი მშვიდია. თუ პირველად ჩამოდიხართ, სამს ვურჩევთ.
როგორ ჯობია ბათუმში ჩასვლა - მანქანით, მატარებლით თუ თვითმფრინავით?
მანქანით 5-6 საათია და გზაში გაჩერებები შეგიძლიათ. მატარებლით ხუთი საათი, კომფორტულად და იაფად. თვითმფრინავით ერთი საათი, მაგრამ აეროპორტამდე მისვლა-მოსვლა დროს ჭამს. სამდღიან ტურზე ხშირად ერთი მიმართულებით მანქანას და უკან მატარებელს ვირჩევთ.
ბათუმის პლაჟი ქვიშიანია?
არა, კენჭოვანია. წყალი ამის გამო უფრო გამჭვირვალეა, მაგრამ წყალში შესასვლელი ფეხსაცმელი გამოგადგებათ. ქვიშა ურეკშია, 50 კილომეტრში - იქ მაგნიტური, შავი ქვიშაა და დღის ექსკურსიად ვამატებთ.
როდის არის საბანაო სეზონი?
ივნისიდან სექტემბრამდე. წყალი ივლის-სექტემბერში 24-26 გრადუსამდე ადის. სექტემბერი ხშირად საუკეთესოა: ზღვა ჯერ კიდევ თბილია, ხალხი კი აგვისტოსთან შედარებით ნახევარია, სასტუმროს ფასები კი უკვე დაცემულია.
ზამთარში ღირს ჩამოსვლა?
დიახ, თუ ბანაობა არ გჭირდებათ. ბოტანიკური ბაღი, ძველი ქალაქი, რესტორნები და კაზინოები მთელი წელი მუშაობს, ფასები კი თითქმის ნახევარია. ტემპერატურა იშვიათად ეცემა 8 გრადუსზე ქვემოთ, თუმცა წვიმა ხშირია.
რამდენი დრო სჭირდება ბოტანიკურ ბაღს?
სრული შემოვლისთვის სამი საათი. თუ დრო შეზღუდულია, ორი საათიც კმარა - მაშინ ზედა შესასვლელიდან ვიწყებთ და ქვემოთ ჩავდივართ. ბილიკები ბორცვიანია, ამიტომ კომფორტული ფეხსაცმელი აუცილებელია.
ბავშვებთან ერთად გამოდგება?
დიახ, ეს ერთ-ერთი ყველაზე ოჯახური მარშრუტია. ბულვარზე ველოსიპედის ბილიკი, დელფინარიუმი, საბაგირო და ზღვა ერთ ადგილზეა. პირველი დღის ხუთსაათიანი მგზავრობა ერთადერთი რთული მონაკვეთია - შესვენებებს ვამრავლებთ. საბავშვო სკამები ფასში შედის.
გონიოში ბევრი სიარულია?
არა. ტერიტორია ბრტყელია და შემოვლას ერთი საათი სჭირდება. კოშკებზე ასვლა უსაფრთხოების მიზეზით შეზღუდულია, ამიტომ მთელი დათვალიერება ქვემოდანაა. აქტიური გათხრების გამო ზოგი უბანი დროებით დაკეტილი შეიძლება იყოს. ტერიტორიაზე ჩრდილი ცოტაა, ამიტომ ზაფხულში ქუდი და წყალი აუცილებელია.
წვიმის შემთხვევაში რა იცვლება?
ბათუმში წვიმა ზაფხულშიც მოსალოდნელია, მაგრამ ჩვეულებრივ მოკლეა. მახუნცეთს და ბოტანიკურ ბაღს დღის შიგნით ვცვლით ადგილებს და ამ დროს ძველ ქალაქს, მუზეუმებსა და პიაცას ვიყენებთ. მარშრუტი მთლიანად არ იშლება.
სხვა სერვისები: ტურები და ექსკურსიები
ამავე მიმართულების დანარჩენი ფორმატები.
დაგვიკავშირდით
მოგვწერეთ ქართულად, ინგლისურად ან რუსულად. ერთი შეტყობინებაც საკმარისია, რომ დავიწყოთ.